2022 yılında yürürlüğe giren öğrenci affının ardından benzer bir düzenleme yeniden gündeme gelirken, bu kez talepler doğrudan eğitim hayatına dönmek isteyen öğrencilerden geldi. AK Parti Grubu ile bir araya gelen öğrenciler, üniversite eğitimlerini tamamlayabilmek için yeni bir af düzenlemesi yapılmasını talep etti.

Bu talepler doğrultusunda çalışma başlatan AK Parti milletvekilleri, Yükseköğretim Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifine son şeklini verdi.

Hazırlanan düzenlemeye göre, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren ilişiği kesilen ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü öğrencileri ile üniversiteye kayıt hakkı kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayan adaylar, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından dört ay içerisinde başvuru yapmaları halinde 2026-2027 akademik yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Başvurular, öğrencilerin ilişiklerinin kesildiği ya da kayıt hakkı elde ettikleri üniversitelere yapılacak.

Öte yandan düzenleme herkesi kapsamayacak. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imalatı ve ticaretinden hüküm giyenler, sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler veya kayıt sırasında sahte belge kullananlar ile devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ya da gruplarla bağlantısı bulunan kişiler af kapsamının dışında tutulacak.

Kanun teklifinde yalnızca öğrenci affına ilişkin hükümler yer almıyor. Aynı zamanda Yükseköğretim Kanunu’nda çeşitli düzenlemelerin de hayata geçirilmesi planlanıyor.

Teklifin bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulması beklenirken, öğrenci affına ilişkin hazırlık sinyali daha önce Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar tarafından da verilmişti. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki 2026 yılı bütçe görüşmelerinde konuşan Özvar, özellikle azami öğrenim süresini doldurduğu için staj veya intörnlük aşamasında öğrencilik hakkını kaybedenlere yönelik bir düzenleme üzerinde çalışıldığını açıklamıştı.

Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde, eğitim hayatı yarıda kalan binlerce öğrenci yeniden üniversitelerine dönme fırsatı elde edecek.

Teklif kapsamında özellikle Emniyet Teşkilatı’ndaki kadro yapısının yeniden düzenlenmesi dikkat çekiyor. Yapılacak değişikliklerle yönetim kapasitesinin güçlendirilmesi, karar alma süreçlerinin hızlandırılması, personel motivasyonunun artırılması ve kariyer planlamasının daha etkin hale getirilmesi amaçlanıyor.

Emniyet Teşkilatı’nda Kadro Yapısı Değişiyor

Düzenleme kapsamında çeşitli amir rütbelerinde yeni kadrolar açılırken bazı alt rütbelerde kadro azaltımına gidilecek. Buna göre;

• 1. Sınıf Emniyet Müdürü kadrosunda 1.060,
  2. Sınıf Emniyet Müdürü kadrosunda 937,
  3. ve 4. Sınıf Emniyet Müdürü kadrolarında ayrı ayrı 450,
• Emniyet Amiri kadrosunda 7 bin 763,
• Başkomiser kadrosunda ise 713 yeni kadro oluşturulacak.

Buna karşılık komiser ve komiser yardımcısı kadrolarında toplam 8 binden fazla azaltım yapılacak. Yapılan hesaplamalara göre yeni kadro düzenlemesiyle mevcut personel maliyetlerinde yıllık 5,1 milyar lirayı aşan düşüş sağlanacak.

Sağlık Nedeniyle İhraç Edilen Personele Yeni Hak

Kanun teklifinde, polis eğitim kurumlarından sağlık şartları gerekçesiyle ilişiği kesilen ancak yargı kararıyla eğitimine devam edip mezun olan personelle ilgili yeni bir düzenleme de yer aldı.

Daha sonra sağlık gerekçesiyle memuriyetten çıkarılan bu kişilerin, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde başvurmaları halinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda uygun kadrolara atanabilmelerinin önü açılıyor. Düzenlemenin yaklaşık 255 kişiyi kapsadığı ve yıllık maliyetinin 188 milyon lirayı aşacağı belirtiliyor.

Ormanlık Alanlarda Yaşlı ve Engelli Bakım Merkezi Açılabilecek

Teklifte Orman Kanunu’nda da değişiklik öngörülüyor. Buna göre devlet tarafından işletilecek engelli ve yaşlı bakım merkezlerinin ormanlık alanlarda kurulabilmesine imkan tanınacak.

Yetkililer, doğa temelli rehabilitasyon uygulamalarının yaşlı ve engelli bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarına olumlu katkı sağlayacağını değerlendiriyor. Türkiye genelinde huzurevi ve bakım merkezlerinde kapasite yetersizliği nedeniyle binlerce kişinin bekleme listesinde olduğu ifade ediliyor.

Ticari Plaka Satışlarına Vergi İstisnası

Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin daha önce edindikleri taksi, dolmuş, minibüs ve servis plakalarının satışından elde edilen gelirler vergi dışı bırakılacak.

Her yıl yaklaşık 7 ila 8 bin ticari plakanın el değiştirdiği belirtilirken, düzenlemeyle sektör üzerindeki mali yükün azaltılması hedefleniyor. Ayrıca hasılatlarını yeni nesil ödeme cihazlarıyla kayıt altına alan taksi esnafı için hasılat esaslı vergilendirme uygulamasının önü açılıyor.

İnternet Haber Sitelerine Yeni Kurallar Geliyor

Basın İlan Kurumu ile ilgili yapılacak değişiklikler kapsamında internet haber siteleri için yeni yükümlülükler getirilecek. Resmi ilan ve reklam yayımlayan ya da bu hak için bekleme sürecinde bulunan yaklaşık 1.100 internet haber sitesi düzenlemeden doğrudan etkilenecek.

Yeni düzenlemeyle resmi ilan alan dijital yayın kuruluşlarının uyması gereken kriterlerin daha net hale getirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca yaptırım hükümleri yaklaşık 2 bin 100 gazete, dergi ve internet haber sitesini kapsayacak.

Akaryakıt İstasyonlarına Teminat Düzenlemesi

Petrol Piyasası Kanunu’nda yapılacak değişiklikle mali usulsüzlüklerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Artırımlı teminat sistemi sayesinde vergi alacaklarının güvence altına alınması ve yüksek riskli işletmeler üzerinde daha caydırıcı bir mekanizma kurulması planlanıyor.

Bu kapsamda faaliyetleri durdurulan yüzlerce akaryakıt istasyonunun yeni şartları yerine getirmesi halinde yeniden faaliyet gösterebilmesinin önü açılabilecek.

Öğrencilere Eğlence Vergisi Muafiyeti

Belediye Gelirleri Kanunu’nda yapılacak düzenlemeyle, lunapark, sirk ve benzeri ücretli eğlence alanlarında 18 yaş altındaki çocuklar ile eğitim hayatı devam eden 25 yaş altı öğrencilerden eğlence vergisi alınmayacak.

Düzenlemenin gençlerin sosyal ve kültürel etkinliklere erişimini artırması bekleniyor.

Belediyelere Taksitli Taşınmaz Satışı Yetkisi

Teklifte yer alan bir diğer düzenlemeyle belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerine ait taşınmazların taksitle satılabilmesine imkan sağlanıyor.

Yetkililer, bu yöntem sayesinde yerel yönetimlerin gelir yapısının daha sürdürülebilir hale geleceğini ve taşınmaz satış gelirlerinin artırılacağını değerlendiriyor.

Reklam Kurulu’nun Üye Sayısı Artıyor

Teklife göre Reklam Kurulu’nun üye sayısı 19’dan 23’e çıkarılacak. Toplantı yeter sayısı da artırılacak. Yeni düzenlemenin yıllık toplam maliyetinin yaklaşık 932 bin lira seviyesinde olacağı hesaplanıyor.

Sunulan düzenlemeye göre, herhangi bir gelir elde etmeyen ev hanımlarının sigorta kapsamına alınması ve ödenmesi gereken primlerin devlet tarafından karşılanması planlanıyor. Teklifin gerekçesinde, kadınların aile içindeki emeğinin sosyal güvence ile desteklenmesinin sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğu ve bu adımın aile yapısını güçlendirmeye katkı sağlayacağı vurgulandı.

Annelere çocuk desteği önerisi

Kanun teklifinde, annelere yönelik yeni bir mali destek modeli de yer aldı. Buna göre, Türk vatandaşı annelere, çocukları 18 yaşına gelene kadar her bir çocuk için net asgari ücretin dörtte biri tutarında aylık ödeme yapılması öngörülüyor. Bu düzenleme ile çocukların yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve ailelerin ekonomik olarak desteklenmesi hedefleniyor.

İş yerlerine kreş şartı geliyor

Teklif, çalışma hayatına ilişkin yeni yükümlülükler de içeriyor. Buna göre, 100 veya daha fazla çalışanı bulunan iş yerlerinde kreş açılması zorunlu olacak. Bu kreşlerden çalışan ebeveynlerin çocukları ücretsiz yararlanabilecek.

Ayrıca, çocuk bakım maliyetlerinin yarısının devlet tarafından karşılanması planlanıyor. Kreş bulunmayan iş yerlerinde ise işverenlerin çalışan ebeveynlere bakım desteği sağlaması gerekecek.

Söz konusu teklifin, Meclis komisyonlarında görüşüldükten sonra Genel Kurul gündemine alınması bekleniyor.

4 MİLYON 917 BİN EMEKLİ YARARLANACAK

Hâlihazırda 16 bin 880 TL olarak uygulanan en düşük emekli maaşı, yeni düzenlemeyle birlikte 20 bin TL’ye çıkarılacak. Yaklaşık 4 milyon 917 bin emeklinin yararlanacağı artışın, ocak ayında yapılan yüzde 12,19’luk zamma ek olarak gerçekleştirildiği belirtildi.

Güler, yapılan artışın Emniyet Sandığı kapsamında uygulanan zam oranlarıyla uyumlu şekilde belirlendiğini dile getirdi.

BÜTÇE DİSİPLİNİ VE DEZENFLASYON VURGUSU

Düzenlemenin hazırlanma sürecine değinen Abdullah Güler, temel önceliğin bütçe dengelerini korumak olduğunu söyledi. Güler, artışın enflasyonla mücadele sürecine zarar vermemesi için hassas bir denge gözetildiğini vurgulayarak, “Amaç, dezenflasyon sürecini olumsuz etkilemeden, piyasalarda dalgalanmaya yol açmadan bu imkânı oluşturabilmekti” dedi.

“YETERLİ DEĞİL AMA TÜM İMKÂNLAR ZORLANDI”

En düşük emekli maaşının yeterliliğine ilişkin değerlendirmede bulunan Güler, artışın beklentilerin altında kaldığını kabul etti. Güler, “Elbette yeterli değil. Ancak ekonomimizin ve bütçemizin elverdiği şartlar son noktasına kadar zorlandı. Kaynak oluşturma konusunda ciddi bir çaba harcandı” ifadelerini kullandı.

KANUN TEKLİFİ MECLİS’E SUNULDU

AK Parti tarafından hazırlanan ve 13 maddeden oluşan kanun teklifi, en düşük emekli maaşının artırılmasının yanı sıra sosyal ve ekonomik düzenlemeleri de kapsıyor. Teklif, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yaptığı maliyet hesaplamaları doğrultusunda TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

YÜZDE 18,48’LİK ARTIŞ: YETERLİ Mİ?

Güler’in açıklamasına göre halen 16 bin 881 TL olan en düşük emekli aylığı, yüzde 18,48 oranında artırılarak 20 bin TL’ye çıkarıldı. Ancak bu artış, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında “rahatlatıcı” olmaktan uzak olduğu gerekçesiyle kamuoyunda tartışma yarattı.

Güler’in “Elbette yeterli değil” ifadesi de, artışın zorunluluktan yapıldığını ancak emeklilerin yaşadığı geçim sıkıntısına kalıcı bir çözüm sunmadığını ortaya koydu.

AYNI PRİM, AYNI GÜN; FARKLI MAAŞLAR ELEŞTİRİSİ

Düzenlemenin en çok eleştirilen yönlerinden biri ise aynı prim gününe ve benzer prim ödemelerine sahip emekliler arasında ciddi maaş farklarının oluşması oldu. Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllar aynı süre çalışan, benzer prim ödeyen emeklilerden bazılarının taban maaşa mahkûm edilirken, bazılarının çok daha yüksek aylıklar alması “adalet” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar, en düşük maaş uygulamasının sosyal destek niteliği taşımasına rağmen, prim esaslı bir sistemde taban maaşların yaygınlaşmasının prim–maaş dengesini bozduğunu vurguluyor. Aynı gün ve aynı primle emekli olan kişilerin farklı maaşlar alması, sistemin şeffaflığı ve öngörülebilirliği açısından ciddi bir sorun olarak değerlendiriliyor.

4,9 MİLYON EMEKLİ TABAN MAAŞ ALIYOR

Yapılan düzenleme ile birlikte yaklaşık 4 milyon 917 bin emekli, en düşük emekli maaşı olan 20 bin TL’den yararlanacak. Bu rakam, emeklilerin önemli bir bölümünün fiilen “taban maaş” uygulamasıyla geçimini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Bu durum, prim esaslı sosyal güvenlik modelinden giderek uzaklaşıldığı ve emeklilik sisteminin bütçeden desteklenen bir sosyal yardım mekanizmasına dönüştüğü eleştirilerini güçlendiriyor.

HAZİNE’YE 69,5 MİLYAR TL YÜK

Düzenlemenin bütçeye maliyetinin yaklaşık 69,5 milyar TL olacağı açıklandı. Artışın tamamı Hazine tarafından karşılanacak. Ekonomistler, bu yöntemin kısa vadede emeklilerin gelirini artırsa da uzun vadede sistemin sürdürülebilirliği açısından riskler barındırdığına dikkat çekiyor.

YÜRÜRLÜK TARİHİ 1 OCAK 2026

Kanunun yürürlüğe girmesi halinde düzenleme 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olacak ve oluşan farklar emeklilerin hesaplarına yatırılacak. Yetkililer hak kaybı yaşanmayacağını ifade etti.

EMLİK SİSTEMİEKLİNE DAİR TARTIŞMA DERİNLEŞİYOR

Güler, emeklilik sisteminin daha adil ve sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini vurgularken; uzmanlar, bu hedefin yalnızca taban maaş artırımlarıyla değil, prim–maaş ilişkisini yeniden kuracak yapısal reformlarla mümkün olabileceğini belirtiyor.

Aksi halde, daha fazla prim ödeyen ve daha uzun süre çalışan emekliler ile asgari primle emekli olanlar arasındaki farkın giderek silinmesi, sistemin temel mantığını zedelemeye devam edecek.