İngiltere merkezli gazetenin, kurumda yaklaşık 40 yıldır görev yapan deneyimli gazeteci Roger Boyes imzasıyla yayımladığı analiz, “Erdoğan, Trump’ı Kürtlerden vazgeçmeye nasıl ikna etti” başlığını taşıyor.

Yazıda, ABD Başkanı Donald Trump’ın, birçok Batılı liderin aksine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşlerine kulak verdiği ifade edildi. Analizde, Mark Rutte, Alex Stubb ve Keir Starmer gibi liderlerin mesajlarının çoğu zaman Beyaz Saray’daki yoğun gündem içinde etkisini kaybettiği belirtilirken, bu durumun Erdoğan için geçerli olmadığı vurgulandı.

“YPG Artık Yalnız”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump ile kurduğu doğrudan ve etkili iletişimin, ABD’nin Suriye politikasında belirleyici olduğuna dikkat çekilen analizde, “Kürtler (YPG) artık yalnız; çünkü Trump, Erdoğan’ın reel politiğini kendi yaklaşımı olarak benimsedi” değerlendirmesine yer verildi.

MİT’in Suriye Sahasındaki Rolü

Analizde ayrıca, Türkiye’nin istihbarat gücü olan MİT’in, Suriye sahasında yeni bir denge kurulmasında kilit rol oynadığına işaret edildi. MİT’in; Türkiye’nin önceliklerini hayata geçirebilecek, terör örgütlerini etkisizleştirecek ve sahada yönlendirilebilir bir yapı oluşturma hedefiyle hareket ettiği belirtildi.

Bu süreçte, farklı silahlı ve radikal grupların oluşumlarının, dönüşümlerinin ve finansal ilişkilerinin yakından izlendiği aktarıldı. The Times’a göre, MİT’in bu alandaki birikimi ve tecrübesi, Suriye’de yeni bir siyasi ve askeri denklemin şekillenmesinde önemli bir etki yarattı.

Suriye’deki son gelişmeler uluslararası kamuoyunda yakından izlenirken, iki lider arasındaki bu temas dikkat çekti. Trump, yaptığı açıklamada Suriye sahasındaki mevcut durumdan memnun olduklarını belirterek, bölgeyle ilgili gelişmelerin son derece olumlu ilerlediğini söyledi.

“Suriye bölgesiyle ilgili her şey çok ama çok iyi gidiyor. Bu durumdan büyük mutluluk duyuyoruz,” diyen Trump, sürecin beklentiler doğrultusunda devam ettiğini vurguladı.

Trump ile Şara’nın ilişkileri telefon görüşmesiyle sınırlı kalmadı. İki lider daha önce Beyaz Saray’da bir araya gelmişti. Bu buluşma, bir Suriye Cumhurbaşkanı’nın Beyaz Saray’a yaptığı ilk resmi ziyaret olarak kayıtlara geçmişti.

ABD Başkanı Trump, söz konusu görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında Ahmed Şara hakkında dikkat çekici ifadeler kullanmış, Suriye liderinin yoğun bir çalışma temposuna sahip olduğunu ve güçlü bir lider profili çizdiğini dile getirmişti.

Öte yandan ABD’nin Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yürüttüğü iş birliğine ilişkin değerlendirmeler de gündeme geldi. ABD’li yetkili Barrack, bu ortaklığın temelinin IŞİD’le mücadeleye dayandığını, ancak sahadaki koşulların önemli ölçüde değiştiğini belirtti.

Barrack, 2019 yılında IŞİD’in bölgesel hakimiyetinin sona erdirilmesinde SDG’nin etkili bir kara gücü olduğunu hatırlatarak, o dönemde işlevsel bir merkezi Suriye devletinin bulunmadığını ifade etti. Bugün gelinen noktada ise Suriye hükümetinin IŞİD Karşıtı Küresel Koalisyon’un 90. üyesi olduğunu vurguladı.

Şam yönetiminin güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye ve cezaevlerinin kontrolünü devralmaya hazır olduğunu belirten Barrack, bu gelişmelerle birlikte SDG’nin sahadaki birincil aktör olma gerekçesinin büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.

Suriye ordusu, 10 Mart Mutabakatı’na uymadığı gerekçesiyle SDG/YPG’ye karşı başlattığı askeri operasyonlarda önemli ilerleme kaydetti. Operasyonlar sonucunda SDG/YPG birçok bölgeden çıkarılırken, örgütün liderlerinden Mazlum Abdi’nin ABD’den beklediği desteği bulamadığı ifade edildi.

Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Trump’a, düzenlediği basın toplantısında Suriye’deki son durumla bağlantılı bir soru yöneltildi.

“Kürtler Sizi Bizi Terk Etmeyecek Başkan Olarak Görüyor”

Suriye ordusunun ilerleyişi sonrası Trump’a, “Kürtler sizi ‘bizi terk etmeyecek başkan’ olarak görüyor” şeklinde bir değerlendirme aktarıldı. Trump ise bu ifadeye, Kürtlere geçmişte sağlanan maddi desteğe dikkat çekerek yanıt verdi.

Trump, “Kürtleri seviyorum ancak şunu anlamak gerekir; petrol karşılığında Kürtlere çok büyük miktarlarda para verildi. Bunu kendileri için yaptılar, bizim için değil. Yine de onlarla iyi ilişkiler kurduk ve onları korumaya çalıştık” dedi.

2019’daki Açıklamalar Yeniden Gündemde

Bu açıklamaların ardından Trump’ın 2019 yılında yaptığı bir konuşma yeniden hatırlatıldı. Trump söz konusu konuşmasında, Türkiye ile Suriye arasındaki olası bir savaşa dahil olmayacağını vurgulayarak, Kürt grupların kamuoyunda “melek gibi” gösterildiğini ancak bunun gerçeği yansıtmadığını savunmuştu.

Trump, o dönemde yaptığı açıklamada PKK’ya dikkat çekerek, örgütün IŞİD kadar sert hatta bazı yönlerden daha sert olduğunu iddia etmiş, IŞİD’in PKK’ya bu nedenle saygı duyduğunu öne sürmüştü.

Konuşmasının devamında Trump, Kürtlere çok büyük miktarlarda para ödendiğini belirterek, bu desteğin ABD ile birlikte savaşmaları için verildiğini ifade etmişti. IŞİD’le mücadelede asıl yükü ABD’nin çektiğini savunan Trump, bazı çevrelerin ABD’yi kötü göstermek amacıyla farklı anlatılar oluşturduğunu dile getirmişti.

Trump ayrıca, Türkiye’nin Suriye’de toprak kazandığı bir tabloyla karşı karşıya kalındığını, Suriye’nin bundan rahatsız olduğunu ve bu sorunun bölge ülkeleri arasında çözülmesi gerektiğini söylemişti. ABD’nin sahada bulunmasının gerekli olmadığını da vurgulamıştı.

“PKK, Daha Büyük Bir Terör Tehdidi”

Trump, Kürtlerin şu an geçmişe kıyasla daha güvende olduğunu belirtirken, savaşma kabiliyetlerine dikkat çekmişti. Kürt grupların ABD ile birlikteyken etkili olduklarını, ancak bu iş birliği sona erdiğinde aynı başarıyı gösteremediklerini savunmuştu.

Trump’a göre, Kürt yapılar içinde yer alan PKK, terör tehdidi açısından birçok yönüyle IŞİD’den daha büyük ve daha tehlikeli bir yapı konumundaydı. Bu durumu “yarı karmaşık” olarak tanımlayan Trump, doğru okunduğunda tablonun aslında net olduğunu ifade etmişti.

ABD–SDG Ortaklığının Sonu

Öte yandan ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri varlığının temel gerekçesinin DEAŞ’la mücadele olduğunu dile getirdi. Barrack, Kürtlerin öncülüğündeki SDG’nin 2019 yılına kadar DEAŞ’ın sözde hilafetinin yıkılmasında sahadaki en etkili kara gücü olduğunu hatırlattı.

Ancak Barrack, günümüzde şartların tamamen değiştiğini belirterek, Suriye’nin artık uluslararası alanda tanınan bir merkezi hükümete sahip olduğunu ve 2025’in sonlarında DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu’na 90’ıncı üye olarak katıldığını vurguladı. Bu gelişmeyle birlikte ABD–SDG ortaklığının temel dayanağının büyük ölçüde ortadan kalktığını ifade etti.

Edinilen bilgilere göre, SDG/YPG unsurlarının Halep’ten çekilmesi amacıyla sağlanan ateşkesin sona ermesinin ardından Suriye ordusu kentte operasyon başlattı. Şam yönetimine bağlı güçler Halep’te bazı bölgeleri askeri alan ilan ederken, Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinin kuşatma altına alındığı bildirildi.

Suriye ordusunun, SDG kontrolündeki bölgelere ağır silahlarla müdahalede bulunmasıyla çatışmalar şiddetlenirken, uluslararası girişimler sonucunda yeni bir ateşkes kararı alındı. Bu süreçte yüzlerce örgüt mensubunun teslim olduğu, Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinin ise silahlı unsurlardan arındırıldığı belirtildi.

AK Parti MYK toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Türkiye’nin güvenliğini tehdit edebilecek herhangi bir duruma karşı tüm tedbirlerin alındığını vurguladığı ifade edildi. Erdoğan’ın, Halep’in YPG unsurlarından temizlenmesini Suriye’de kalıcı barış, huzur ve istikrarın sağlanması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ayrıca, terör örgütünün Suriye’deki uzantısının aşırı ve gerçekçi olmayan taleplerine rağmen, Suriye hükümetinin kapsayıcı bir yaklaşım sergilediğini dile getirdiği ve bu anlayışın sürmesinin Suriye halkının yararına olacağını söylediği kaydedildi.

Toplantıda komşuluk hukukuna da dikkat çeken Erdoğan’ın, Türkler, Araplar ve Kürtler arasındaki kardeşliğin korunması gerektiğini vurguladığı, sürecin büyük bir hassasiyetle yönetilmesi ve provokasyonlara karşı dikkatli olunması yönünde uyarılarda bulunduğu öğrenildi.

Erdoğan’ın, Halep’teki son gelişmelerin 10 Mart mutabakatının hayata geçirilmesi için önemli bir fırsat sunduğunu ifade ettiği ve Türkiye’nin bu doğrultuda çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceğini belirttiği aktarıldı.