Irak Başbakanı’nın Türkiye ziyareti kapsamında gerçekleştirilen resmi törende yaşanan kısa süreli imza gecikmesinin perde arkası netleşti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, imza töreni sırasında “Beş anlaşma değil miydi?” sözleriyle dikkat çektiği eksiklik, kamuoyunda farklı yorumlara neden olmuştu.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaşanan durumun taraflar arasında herhangi bir görüş ayrılığı değil, son anda fark edilen teknik bir ayrıntının düzeltilmesinden kaynaklandığını söyledi.

Son anda teknik düzenleme yapıldı

Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi kapsamındaki anlaşmalarda özellikle Türkiye-Irak sınır kapısının konumu ile projenin finansman modeline ilişkin tüm detayların önceden mutabakata bağlandığını belirtti.

İmza törenine dakikalar kala Irak tarafınca teknik bir ayrıntının düzeltilmesi yönünde talep geldiğini ifade eden Bakan Uraloğlu, bu talebin makul karşılandığını ve gerekli düzenleme yapıldıktan sonra imzaların atıldığını dile getirdi.

Yaşanan kısa gecikmenin kamuoyunda “anlaşma iptal edildi” ya da “taraflar arasında kriz çıktı” şeklinde algılanmasının gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Uraloğlu, iki ülkenin de projeye yönelik iradesinin en başından itibaren güçlü olduğunu ifade etti.

Erdoğan ve Irak Başbakanı’nın huzurunda imzalar tamamlandı

Teknik düzenlemenin tamamlanmasının ardından iki ülkenin ilgili bakanlarının Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı’nın huzurunda anlaşmaları imzaladığını belirten Uraloğlu, sürecin planlandığı şekilde tamamlandığını söyledi.

Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nin yalnızca Türkiye ve Irak için değil, tüm Orta Doğu’nun ticaret ve lojistik dengeleri açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.

“Hürmüz Boğazı’nın yükünü azaltacak”

Projeye ilişkin hedefleri de paylaşan Uraloğlu, Kalkınma Yolu tamamlandığında uluslararası ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığın önemli ölçüde azalacağını ifade etti.

Teknik hazırlıkların hızla sürdüğünü belirten Uraloğlu, ilk kazmanın en kısa sürede vurulmasının hedeflendiğini söyledi. Normal şartlarda 4 ila 5 yılda tamamlanması öngörülen dev projenin, yoğun çalışma programıyla yaklaşık 3 yılda bitirilmesinin de değerlendirildiğini kaydetti.

110 milyar dolarlık Kalkınma Yolu Projesi’nin hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin Avrupa ile Körfez arasında stratejik bir lojistik merkez haline gelmesi hedefleniyor.

Petrol fiyatlarının yükselişinde, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerinde yaşanan aksaklıkların etkili olduğu belirtiliyor. Küresel arz endişelerinin artmasıyla birlikte uluslararası petrol fiyatları yükselirken, bu durumun Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarına da zam olarak yansıması bekleniyor.

Zam Sonrası Motorin Fiyatları Ne Kadar Olacak?

Beklenen artışın pompaya yansıması halinde motorinin litre fiyatının;

• İstanbul’da 79,87 TL,
• Ankara’da 80,98 TL,
• İzmir’de 81,26 TL,
• Doğu illerinde ise ortalama 82,72 TL seviyesine yükselmesi öngörülüyor.

Güncel Akaryakıt Fiyatları

İstanbul

• Benzin: 67,03 TL
• Motorin: 77,15 TL
• LPG: 30,59 TL

Ankara

• Benzin: 67,98 TL
• Motorin: 78,27 TL
• LPG: 31,29 TL

İzmir

• Benzin: 68,25 TL
• Motorin: 78,55 TL
• LPG: 31,19 TL

Motorinde Eşel Mobil Desteği Sona Erdi

28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ardından hızla yükselen petrol fiyatlarının vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla hükümet tarafından eşel mobil sistemi uygulanmaya başlanmıştı.

Bu sistem kapsamında akaryakıta gelen vergi kaynaklı artışların önemli bölümü Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanırken, zamların yalnızca belirli bir kısmı pompaya yansıtılıyordu.

Ancak motorinde ÖTV sınırının dolması nedeniyle yeni fiyat artışları artık doğrudan pompa satış fiyatlarına yansıyor. Benzinde ise eşel mobil uygulamasının devam ettiği belirtiliyor.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken, gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payı ekleniyor, ardından KDV uygulanarak nihai pompa fiyatı oluşturuluyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatı ise Akdeniz-İtalyan piyasasında oluşan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile döviz kuru dikkate alınarak hesaplanıyor. Uluslararası petrol fiyatları ve kurdaki değişimler, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran’ın ABD’yi hedef alan girişimlerde bulunduğunu öne sürerek, Washington’un buna güçlü şekilde karşılık vereceğini söyledi.

“Çok Sert Vuracağız”

Trump, İran’ın son saldırı girişiminin başarısız olduğunu savunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“İran’ı çok sert vuracağız, çünkü artık sıra bizde. Dün gece bize ateş etmeye çalıştılar. Saatte yaklaşık 8.500 mil hızla ilerleyen beş roket fırlattılar ve bunların tamamı etkisiz hale getirildi. Yine de şanslarını denediler.”

ABD Başkanı, ilerleyen süreçte diplomatik bir uzlaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını belirtirken, askeri seçeneklerin de masada olduğunu vurguladı.

“Anlaşma Olup Olmayacağını Göreceğiz”

Trump, açıklamasının devamında İran ile yeniden bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının zamanla netleşeceğini ifade ederek, “Bir noktada anlaşmaya ulaşıp ulaşamayacağımızı göreceğiz. Ancak şu an için çok sert karşılık vereceğiz.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Askeri Baskı Devam Ediyor

Bölgede sıcak gelişmeler sürerken, ABD’nin İran üzerindeki askeri baskısı da devam ediyor. ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetlerini sürdürdüğü, İran limanlarına yönelik deniz trafiği üzerinde sıkı kontrol uyguladığı belirtiliyor.

Enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel piyasalarda da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri tırmanışın petrol fiyatları başta olmak üzere uluslararası ticaret üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

ABD’nin Hürmüz Boğazı ve çevresinde İran’a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi, bölgedeki gerilimi yeni bir seviyeye taşıdı. Tahran yönetimi ise Washington’un bölgedeki askeri varlığına yönelik misilleme saldırılarını sürdürüyor.

Bu kapsamda İran, Ürdün’de bulunan ABD askeri üssünü yeniden hedef aldı. Ateşlenen füzelerin Tebriz semalarında ilerlediği anlara ait görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, Ürdün’de hava savunma sistemleri alarma geçti ve birçok bölgede siren sesleri duyuldu.

Bölge Alarm Durumuna Geçti

Füze saldırısının ardından Ürdün’de güvenlik önlemleri artırılırken, saldırının hedefindeki ABD üssüyle ilgili resmi makamlar tarafından henüz kapsamlı bir hasar açıklaması yapılmadı. Olayın ardından bölgede hareketlilik dikkat çekerken, gelişmeler yakından takip ediliyor.

Önceki Saldırıda ABD Askerleri Hayatını Kaybetmişti

İran’ın daha önce Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’nü hedef alan saldırısında iki ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirilmişti. Son saldırının ardından olası can kaybı veya yaralanmalara ilişkin resmi açıklamaların ilerleyen saatlerde yapılması bekleniyor.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

ABD Başkanı Donald Trump, önceki saldırılarda yaşamını yitiren Amerikan askerlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede İran’a sert ifadelerle yüklendi. Trump, ABD askerlerinin hayatını kaybetmesi nedeniyle İran’ın “çok ağır bir bedel ödeyeceğini” belirterek, Washington’un gerekli karşılığı vereceğini ifade etti.

Bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir çatışma ihtimaline yönelik uluslararası endişeleri de artırıyor.

İRAN’IN ÇEŞİTLİ BÖLGELERİNDE PATLAMA SESLERİ

CENTCOM’un açıklamasının ardından İran’ın farklı noktalarından patlama sesleri geldiği bildirildi. İran merkezli Mehr Haber Ajansı’nın aktardığına göre Buşehr kenti ile Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm ve Sirik ilçelerinde art arda patlamalar meydana geldi.

Özellikle Sirik’in Bamani bölgesinden en az üç patlama sesi duyulduğu ifade edilirken, olaylarda can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İRAN’DAN ABD SAVAŞ GEMİSİNE SEYİR FÜZESİ

İran devlet televizyonu, Hint Okyanusu’nun kuzeyinde bulunan bir ABD savaş gemisinin İran kıyılarından fırlatılan seyir füzesiyle hedef alındığını öne sürdü.

Haberde, saldırının akşam saatlerinde gerçekleştirildiği ve füze ateşlenmesinin ardından ABD savaş gemisinin bölgeden geri çekilmek zorunda kaldığı iddia edildi. İran televizyonu, fırlatıldığı belirtilen seyir füzesine ait görüntüleri de yayınladı.

REZAİ: ATEŞKES, ABD’NİN HAZIRLIK SÜRECİNE DÖNÜŞTÜ

İran lideri Mücteba Hamaney’in danışmanı ve eski Devrim Muhafızları komutanı Muhsin Rezai, katıldığı televizyon programında ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının devam etmesi halinde kapsamlı bir karşılık verileceğini söyledi.

Rezai, İran’ın yalnızca bölgedeki ABD üslerini değil, “siyasi sınırların ötesindeki” Amerikan hedeflerini de vurabileceğini savundu.

ABD’nin bir yandan saldırılarını sürdürürken diğer yandan müzakere sürecini kullandığını ileri süren Rezai, ateşkes döneminde deniz ablukasını güçlendirmek amacıyla hazırlık yapıldığını iddia etti. Mevcut mutabakat zaptının artık geçerli olmadığını belirten İranlı yetkili, Washington’un kendi şartlarını içeren yeni bir anlaşma zemini oluşturmaya çalıştığını öne sürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE NÜKLEER TESİSLER VURGUSU

Rezai, ABD’nin İran’ın güney kıyıları ile altyapısına yönelik saldırılarının temel hedeflerinden birinin ülke içindeki direnişi bölmek ve deniz ablukasını tamamlamak olduğunu savundu.

Ayrıca Hark Adası ile nükleer tesislere yönelik olası operasyon hazırlıkları için de bu saldırıların gerçekleştiriliyor olabileceğini ifade etti.

İran’ın artık “hem savaş hem müzakere” yaklaşımını terk ettiğini söyleyen Rezai, yeni stratejinin tüm saldırılara aynı şiddette karşılık verilmesini öngördüğünü dile getirdi.

DEVRİM MUHAFIZLARI: OPERASYON VAKTİ YAKLAŞIYOR

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri de ABD Donanması’na yönelik operasyon zamanının yaklaştığını belirten dikkat çekici bir açıklama yaptı.

“Amerikalılar, İran Silahlı Kuvvetleri’nin bölgedeki sularda bulunan CENTCOM unsurlarına yönelik operasyon vaktine her geçen an daha fazla yaklaşıyor. Bekleyin ve görün.”

Açıklamada, ABD kuvvetlerinin hareketlerinin ve askeri teçhizatının İran deniz unsurları tarafından sürekli izlendiği ifade edildi.

BAHREYN’DEKİ AMERİKAN HEDEFLERİNİN VURULDUĞU İDDİASI

Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn’de bulunan Amerikan insansız deniz aracı deposunun hedef alınarak imha edildiği öne sürüldü.

Ayrıca ABD’nin saldırı hedeflerini belirlemek için kullandığı ileri sürülen yapay zeka destekli hedefleme merkezinin balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla vurulduğu iddia edildi.

İran tarafı, ABD’nin sivil altyapıya yönelik saldırılarının sürmesi halinde bölgede Amerikan hissedarlarına sahip şirketlerin de hedef alınabileceği uyarısında bulundu. Tahran yönetimi, ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri de Washington’un eylemlerine ortak olmakla suçladı.

BÖLGEDE GERİLİM TIRMANIYOR

Karşılıklı açıklamalar ve saldırı iddiaları, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğine işaret ediyor. Hem CENTCOM’un operasyonlarını sürdürdüğünü açıklaması hem de İran’ın doğrudan ABD askeri hedeflerini vurduğunu duyurması, bölgede tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu.

Uluslararası kamuoyu ise Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmelerin küresel enerji güvenliği üzerindeki olası etkilerini yakından takip ediyor.

İran’ın Güneyinde Art Arda Patlamalar

İran basınında yer alan bilgilere göre, ABD’nin yeni operasyon açıklamasının ardından Bender Abbas, Sirik, Cask ve Keşm Adası çevresinde şiddetli patlamalar meydana geldi.

Yerel kaynaklar özellikle Sirik ve Bender Abbas’ta yaklaşık 10 ayrı patlamanın yaşandığını aktarırken, yarı resmi Mehr Haber Ajansı da Buşehr eyaletinden patlama haberleri geldiğini bildirdi.

Hürmüzgan Valiliği ise ilk belirlemelere göre saldırılar nedeniyle herhangi bir can kaybının yaşanmadığını açıkladı.

CENTCOM: Yeni Operasyon Başlatıldı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’a yönelik yeni saldırıların başlatıldığını doğruladı.

Açıklamada, operasyonların temel amacının İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğu belirtildi.

CENTCOM ayrıca operasyon emrinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından verildiğini ve İran güçlerinin son dönemdeki faaliyetlerine karşılık olarak bu adımın atıldığını ifade etti.

ABD: Çok Sayıda Askeri Hedef Vuruldu

ABD ordusu, son saldırı dalgasının tamamlandığını duyurarak operasyon kapsamında İran’ın farklı bölgelerindeki onlarca askeri hedefin hassas güdümlü mühimmatlarla vurulduğunu açıkladı.

Açıklamaya göre operasyonlarda;

• Hava savunma sistemleri,
• Kıyı radarları,
• Füze unsurları,
• İnsansız hava aracı altyapıları,
• Küçük askeri tekneler,

ABD savaş uçakları, savaş gemileri, tek yönlü insansız hava araçları (İHA) ve ilk kez kullanılan tek yönlü insansız deniz araçları (İDA) ile hedef alındı.

ABD, bir önceki saldırı dalgasında da yaklaşık 140 askeri hedefin imha edildiğini bildirmişti.

İran’dan ABD Üslerine Misilleme

İran basını ise ülke ordusunun bölgedeki “düşman üslerine” füze ve insansız hava araçlarıyla geniş çaplı karşı saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn’deki Şeyh İsa Üssü’nde bulunan ABD’ye ait helikopter bakım merkezleri, elektronik harp uçağı hangarı ve İHA komuta merkezinin hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde yer alan füze depoları ve yakıt tesisleri ile Kuveyt’teki Ali Al-Salem Üssü’ndeki yakıt depoları, Patriot hava savunma sistemi ve Ahmed el-Ceber Üssü’ndeki stratejik radar sistemlerinin de füze ve İHA saldırılarının hedefleri arasında bulunduğu ifade edildi.

Hürmüz Boğazı Tartışması Yeniden Alevlendi

İran Devrim Muhafızları, misilleme operasyonlarının süreceğini açıklarken Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olduğu yönünde uyarıda bulundu.

Buna karşılık CENTCOM, Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret açısından kritik öneme sahip uluslararası bir deniz geçişi olduğunu belirterek, İran’ın boğaz üzerinde kontrol sahibi olmadığını savundu.

ABD açıklamasında, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması amacıyla bölgede askeri varlığın sürdürüleceği ve kuvvetlerin yüksek alarm seviyesinde görev yapmaya devam edeceği vurgulandı.

Bölgede Gerilim Tırmanıyor

Karşılıklı saldırılarla birlikte Orta Doğu’da askeri gerilim yeni bir aşamaya taşınırken, gelişmeler Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve küresel enerji piyasaları açısından yakından takip ediliyor. Taraflardan gelen açıklamalar, önümüzdeki süreçte bölgedeki askeri hareketliliğin devam edebileceğine işaret ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da devam eden NATO Liderler Zirvesi kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile düzenlediği ortak basın toplantısında İran ile yaşanan gerilime ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile daha önce sağlanan ateşkesin artık geçerliliğini yitirdiğini belirterek, “Bence ateşkes sona erdi.” ifadelerini kullandı.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulundu. İran ile yapılan anlaşmanın karşı taraftan beklenen şekilde uygulanmadığını savunan Trump, Tahran yönetiminin anlaşmaya bağlı kalmadığını öne sürdü.

ABD Başkanı, taraflar arasında daha önce bir mutabakat sağlandığını ancak İran’ın bu süreci yok sayarcasına hareket ettiğini iddia ederek, görüşmelerin mevcut koşullarda sonuç vermeyeceğini dile getirdi.

“Ekibimiz Görüşmeleri Sürdürebilir”

Trump, kişisel olarak İran yönetimiyle yeni bir müzakereye sıcak bakmadığını ifade ederken, diplomatik temasların tamamen sona ermediğinin de sinyalini verdi. ABD heyetinin görüşmeleri sürdürebileceğini belirten Trump, kendisinin ise bu sürece doğrudan zaman ayırmak istemediğini söyledi.

Erdoğan Hakkında Dikkat Çeken Sözler

Basın toplantısında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da konuşan Trump, Erdoğan ile ilişkilerine değinerek olumlu ifadeler kullandı. Trump, Erdoğan’a yönelik kişisel sempatisini dile getirirken, Türkiye’de gördüğü misafirperverliği de örnek gösterdi.

NATO ve İspanya Yorumu

Trump, açıklamalarında NATO’ya ilişkin bazı eleştirilerde de bulundu. İttifakın mevcut yapısına yönelik memnuniyetsizliğini dile getiren ABD Başkanı, İspanya hakkında da sert değerlendirmelerde bulundu.

ABD-İran Geriliminde Askeri Hareketlilik

Trump’ın açıklamalarının gölgesinde ABD ile İran arasındaki askeri gerilim de yeniden tırmanıyor.

ABD ordusu, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık İran’a ait 80’den fazla askeri hedefin vurulduğunu açıkladı.

İran tarafı ise buna karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt’te bulunan ABD’ye ait 85 askeri tesisi hedef aldığını duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar, bölgede tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu olası yeni gelişmeleri yakından takip ediyor.

Orta Doğu’da İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan, ardından İran’ın karşılık vermesiyle tırmanan gerilimde diplomatik temaslar yeniden hız kazandı.

Çatışmalar sürecinde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kısmi kapanma, ABD’nin bölgedeki deniz ablukası ve karşılıklı askeri operasyonlar uluslararası ticaret ve enerji güvenliği açısından önemli riskler oluşturmuştu.

Gerilimin azaltılması amacıyla Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen diplomatik girişimler sonucunda 17 Haziran’da İslamabad’da taraflar arasında ateşkes ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden güvenli şekilde sürdürülmesini öngören bir mutabakata varılmıştı.

Söz konusu anlaşmanın ardından teknik düzeydeki müzakereler İsviçre’de devam ederken, uygulama sürecine ilişkin bazı konularda taraflar arasında yeni görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliği konusunda yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle zaman zaman sınırlı karşılıklı saldırılar yaşandığı bildirildi.

Artan tansiyon üzerine Katar’ın yeniden devreye girmesiyle diplomatik temaslar hız kazandı. Tarafların gerilimi düşürme konusunda uzlaşı sağlamasının ardından yeni görüşme kararı alındı.

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada İran’ın yeni bir görüşme talebinde bulunduğunu belirterek, görüşmenin yarın Katar’ın başkenti Doha’da gerçekleştirileceğini ifade etti.

Trump, paylaşımında İran tarafının doğrudan ya da arabulucular üzerinden yeni müzakere isteğini ilettiğini aktarırken, Doha’da yapılacak temasların bölgedeki gerilimin azaltılmasına katkı sağlamasının beklendiğini dile getirdi.

İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

ABD ile İran arasında kalıcı barışın sağlanmasına yönelik önemli bir adım atıldı. Taraflar, sürecin ilerlemesini sağlayacak bir mutabakat zaptına imza atarken, nihai anlaşmaya ulaşılması amacıyla 60 günlük müzakere dönemi resmen başladı.

Diplomatik gelişme, küresel piyasalarda da olumlu karşılandı. Özellikle enerji piyasalarında yaşanan hareketlilik dikkat çekerken, petrol fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşandı.

Brent Petrol Savaş Sonrası İlk Kez 75 Doların Altına Düştü

Uluslararası piyasalarda referans kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, Çarşamba günü kısa süreliğine 75 doların altına gerileyerek yaklaşık 74 dolar seviyelerinde işlem gördü.

Böylece Brent petrol, İran’daki çatışmaların 28 Şubat’ta başlamasından bu yana ilk kez 75 doların altına inmiş oldu.

Zirve Seviyelere Göre Yaklaşık Yüzde 40 Geriledi

Savaş döneminde varil başına yaklaşık 118 dolara kadar yükselen Brent petrol, son düşüşle birlikte zirve seviyesine kıyasla yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti.

Son vadeli Brent kontratları son günlerde 80 doların altında işlem görmeye devam ederken, fiyatlar çatışmalar öncesindeki 72,48 dolarlık seviyenin ise halen üzerinde bulunuyor.

Hürmüz Boğazı’nda Sevkiyatlar Normalleşiyor

Petrol fiyatlarındaki gerilemenin yanı sıra küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda da hareketlilik yeniden artmaya başladı.

Çatışmalar nedeniyle aksayan gemi trafiğinin kademeli olarak normale döndüğü belirtilirken, savaş öncesinde boğazdan günlük 125 ila 140 geminin geçtiği ve yaklaşık 20 milyon varil petrol ile petrol ürününün dünya pazarlarına ulaştırıldığı hatırlatılıyor.

Uzmanlar, ABD ile İran arasında yürütülecek 60 günlük müzakere sürecinin başarılı olması halinde hem enerji piyasalarında hem de küresel ekonomide istikrarın daha da güçlenebileceğini değerlendiriyor.

Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının odağında

ABD ile İran arasında yaşanan gerilim sürecinde stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik bir gündem maddesi haline geldi. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği su yolunda yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarında dalgalanmaya ve uluslararası deniz taşımacılığında belirsizliklere neden oldu.

Son dönemde diplomatik temasların hız kazanmasıyla birlikte ateşkes ve kalıcı çözüme yönelik müzakereler devam ederken, Boğaz’ın güvenli şekilde yeniden uluslararası geçişlere açılması da gündemde yer alıyor.

Trump: “İran en üst düzey nükleer denetimlere onay verdi”

Donald Trump, yaptığı açıklamada İran’ın gelecekte kapsamlı ve eksiksiz nükleer denetim mekanizmalarını kabul ettiğini savundu. Bu kararın nükleer faaliyetlerin uluslararası düzeyde denetlenmesini sağlayacağını belirten Trump, aksi bir durumda müzakerelerin sona ereceğini ifade etti.

Trump, İran’ın attığı bu adım ve yürütülen görüşmeler doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına onay verdiğini açıkladı.

“Gerekirse deniz ablukası yeniden uygulanabilir”

ABD Başkanı, mevcut tabloda yeni bir deniz ablukası ihtimalinin düşük olduğunu dile getirirken, şartların değişmesi halinde bu seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Böyle bir durumda deniz trafiğinin yeniden durdurulabileceğini belirten Trump, alınacak kararların müzakerelerin seyrine bağlı olacağını kaydetti.

Yaptırımlar ve insani yardım mesajı

Trump ayrıca, İran’a yönelik yaptırımlar kapsamında serbest bırakılacak mali kaynakların ABD’nin denetimindeki emanet hesaplarında tutulacağını ifade etti. Bu fonların yalnızca gıda ve tıbbi malzeme alımında kullanılacağını belirten Trump, özellikle mısır, buğday ve soya fasulyesi gibi tarım ürünlerinin tedarik edilebileceğini söyledi.

İran’da insani ihtiyaçların arttığını savunan Trump, yardımın gecikmeden ulaştırılmasının önem taşıdığını vurgulayarak, taraflar arasındaki görüşmelerin olumlu yönde ilerlediğini ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma metnini Fransa’daki Versay Sarayı’nda imzalarken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran’daki çalışma ofisinde belgeye onay verdi.

CENTCOM’DAN RESMİ AÇIKLAMA

CENTCOM’un sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Başkan Trump’ın talimatı doğrultusunda İran limanları ile kıyı bölgelerine giriş ve çıkış yapan deniz trafiğine yönelik uygulanan ablukanın bugün itibarıyla sona erdirildiği bildirildi.

Açıklamada ayrıca, İran’ın mutabakatta yer alan yükümlülükleri eksiksiz yerine getirip getirmediğinin denetlenmesi amacıyla Amerikan askeri varlığının bölgede kalmaya devam edeceği ifade edildi.

60 GÜNLÜK MÜZAKERE DÖNEMİ BAŞLADI

Taraflar arasında kalıcı barış anlaşmasının ayrıntılarının belirlenmesi için 60 günlük bir müzakere süreci öngörülüyor. ABD Başkanı Trump, söz konusu sürenin katı bir takvim olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek gerekli durumlarda esneklik sağlanabileceğini söyledi.

Trump, açıklamasında Başkan Yardımcısı JD Vance’e esprili bir göndermede bulunarak, anlaşmanın başarıya ulaşması halinde tüm övgüyü kendisinin alacağını, başarısız olması durumunda ise sorumluluğun bir kısmını Vance’e yükleyebileceğini dile getirdi.

İSVİÇRE’DE YENİ GÖRÜŞMELER YAPILACAK

İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın verdiği bilgilere göre ABD ve İran heyetleri, anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ilk temaslarını Bürgenstock’ta gerçekleştirecek.

Wall Street Journal’ın haberine göre taraflar arasında resmi bir imza töreni planlanmazken, nükleer müzakerelerin İsviçre’nin Lucerne kentinde sürdürülmesi bekleniyor.

ABD heyetinde Başkan Yardımcısı JD Vance’in yanı sıra özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner’in yer alacağı belirtilirken, Pakistan ve Katar’dan arabulucuların da görüşmelere katılacağı kaydedildi.

Öte yandan Pakistan devlet medyası, Başbakan Şahbaz Şerif’in İsviçre ziyaretini ertelediğini duyurdu.

VANCE: SÜREÇ BUGÜN RESMEN BAŞLADI

Basın toplantısında konuşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşmada belirtilen 60 günlük sürecin bugün itibarıyla başladığını açıkladı.

Hürmüz Boğazı’ndan son 24 saat içinde yaklaşık 12 milyon 500 bin varil petrol taşındığını belirten Vance, bu süreçte İran tarafından herhangi bir tankere yönelik saldırı gerçekleşmediğini söyledi.

İran’ın balistik füze kapasitesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Vance, ülkenin füze altyapısının büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini öne sürdü. Nihai anlaşmanın bir parçası olarak İran’ın küresel güvenliği tehdit edecek füze sistemlerine sahip olmamasını beklediklerini ifade eden Vance, öncelikli hedeflerinin İran’ın nükleer programını yeniden devreye sokmaması olduğunu vurguladı.

Vance ayrıca, devam eden müzakerelerde Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin şartların da masada olacağını belirtti.

Son dönemde ABD ile İran arasında yaşanan gerilim, ateşkes sürecinin kalıcı barışa dönüşmesi yönündeki çabalarla devam ederken, bölgede zaman zaman çatışmalar da yaşandı. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda ABD’ye ait bir helikopterin İran tarafından düşürüldüğünün duyurulmasının ardından tansiyon yükselmiş, Washington yönetimi İran’a yönelik operasyonlar düzenlemişti.

Yaşanan gelişmeler sonrasında diplomatik temasların hız kazandığını belirten Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde mutabakata varıldığını söyledi. ABD Başkanı, anlaşmanın son aşamaya geldiğini ve yakın zamanda imza sürecinin tamamlanmasının beklendiğini kaydetti.

Trump ayrıca müzakereler sürecinde Türkiye’nin rolüne de değinerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katkılarından memnuniyet duyduğunu dile getirdi. Erdoğan ile yeniden görüşeceğini belirten Trump, “Cumhurbaşkanı Erdoğan ile de görüşeceğim. Gerçekten harikaydı.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin daha önce de ABD-İran görüşmelerine destek verdiği ve diplomatik çözüm çağrılarında bulunduğu biliniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan ABD ordusuna ait bir helikopterin İran tarafından düşürüldüğünü açıklamış ve bu saldırıya karşılık verileceğini duyurmuştu. Bu açıklamanın ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik askeri operasyonların başlatıldığını bildirdi.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, operasyonların ABD helikopterine yönelik saldırıya karşı meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın saldırgan tutumuna karşı orantılı bir yanıt niteliği taşıdığı vurgulandı.

Daha sonra yapılan bilgilendirmede ise söz konusu operasyonların tamamlandığı duyurulurken, ABD güçlerinin bölgede yüksek hazırlık seviyesinde görev yapmaya devam ettiği kaydedildi.

Trump: İran Büyük Bir Fırsatı Kaçırdı

Operasyonların ardından Truth Social hesabından açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini hedef alan sert ifadeler kullandı.

Trump, İran’ın müzakere fırsatlarını değerlendirmediğini savunarak, ülkenin bunun sonuçlarıyla karşı karşıya kalacağını öne sürdü. İran ordusunun ciddi kayıplar verdiğini iddia eden Trump, Tahran yönetiminin bölgedeki etkisinin zayıfladığını söyledi.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın anlaşma yolunu tercih etmekte geciktiğini belirterek, bunun bedelinin ağır olacağını ifade etti.

Yeni Operasyon Sinyali

Trump açıklamasında, İran’daki bazı stratejik tesislerin yeniden hedef alınabileceği mesajını da verdi. Bölgede çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine işaret eden Trump, yeni bir askeri operasyon emri vermeye yakın olduğunu dile getirdi.

Bu açıklamalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin önümüzdeki günlerde daha da artabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.

İran’dan Karşılık Mesajı

ABD’nin operasyonlarına İran cephesinden de sert yanıt geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ülkesinin baskılara boyun eğmeyeceğini belirtti.

Arakçi, İran’ın silahlı kuvvetlerinin her türlü saldırı ve tehdide karşı gerekli karşılığı verecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.

Öte yandan İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin bölgedeki bazı askeri noktalarının hedef alındığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu da Bahreyn’de bulunan ABD donanma unsurlarına yönelik operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu.

Karşılıklı açıklamalar ve askeri hamleler, Orta Doğu’da güvenlik risklerinin yeniden yükseldiğine işaret ederken, uluslararası kamuoyu gelişmeleri yakından takip ediyor.

Son haftalarda ABD ile İran arasında kalıcı bir barış anlaşmasına yönelik diplomatik temaslar sürerken, bölgede yaşanan askeri hareketlilik sürecin kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu. İsrail ile İran arasında zaman zaman yeniden alevlenen karşılıklı saldırılar ve Lübnan kaynaklı gelişmeler, müzakerelerin önündeki en büyük engeller arasında gösteriliyor.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, askeri yetkililerden aldığı bilgilere dayanarak İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan ABD’ye ait gelişmiş Apache helikopterini vurduğunu belirtti. ABD Başkanı, helikopterde bulunan iki pilotun güvenli şekilde kurtarıldığını ancak yaşanan olayın karşılıksız bırakılmayacağını vurguladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada ise helikopterin Umman kıyıları yakınında düştüğü doğrulanırken, olayın nedeni hakkında soruşturmanın sürdüğü bildirildi. İlk açıklamalarda teknik arıza ya da düşman ateşi ihtimalleri üzerinde durulurken, Trump doğrudan İran’ı sorumlu tuttu.

Yaşanan gelişme, ABD ile İran arasında son dönemde devam eden diplomatik temasların geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda meydana gelen olayın bölgesel güvenlik dengelerini etkileyebileceğini ve taraflar arasındaki müzakereleri zorlaştırabileceğini değerlendiriyor.

İSTANBUL’DAN DÜNYAYA EKONOMİ MESAJI

Konuşmasına İstanbul’un farklı kıtaları ve kültürleri buluşturan özel bir şehir olduğunu vurgulayarak başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve kapsamında çok sayıda ülkeden gelen katılımcıları ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Zirvede yapılacak görüşme ve değerlendirmelerin sadece İslam dünyası için değil, tüm insanlık için faydalı sonuçlar doğurmasını temenni eden Erdoğan, katılımcılara İstanbul’un tarihi ve kültürel zenginliklerini yakından tanımaları tavsiyesinde bulundu.

“FAİZİN OLDUĞU YERDE BEREKET BULUNMAZ”

Ekonomik sistemlerin yalnızca kâr odaklı bir anlayışla yönetilemeyeceğini belirten Erdoğan, bereket kavramının ekonomik teorilerle tam olarak açıklanamayacağını söyledi.

Faiz, sömürü, haksızlık ve etik dışı rekabetin hâkim olduğu ortamlarda bereketten söz edilemeyeceğini ifade eden Erdoğan, İslam ekonomisinin adalet, dayanışma, sosyal refah, risk paylaşımı ve sürdürülebilirlik ilkeleri üzerine inşa edildiğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı, ekonomik büyümenin yanı sıra toplumsal yapının güçlendirilmesi ve çevrenin korunmasının da İslam iktisadının temel hedefleri arasında yer aldığını vurguladı.

GAZZE VE BÖLGESEL KRİZLERE DİKKAT ÇEKTİ

Konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Erdoğan, Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yaşananların devam ettiğini belirtti.

İsrail’in saldırgan politikalarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini söyleyen Erdoğan, Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin küresel ekonomi üzerinde de ciddi etkiler oluşturduğunu ifade etti.

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin enerji ve ticaret akışını olumsuz etkileyebileceğini kaydeden Erdoğan, savaşlar ve krizlerin güven ortamını zedelediğini söyledi.

“KÜRESEL BORÇ YÜKÜ 350 TRİLYON DOLARA ULAŞTI”

Mevcut küresel finans sistemini eleştiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uluslararası Finans Enstitüsü verilerine göre küresel borçluluğun 2026 yılının ilk çeyreğinde 350 trilyon dolar seviyesine ulaştığını belirtti.

Bu tablonun sürdürülebilirliğinin tartışmalı olduğunu ifade eden Erdoğan, 2008 finans krizinden sonra sistemin temel sorunlarının çözülmediğini, yalnızca geçici tedbirlerle sürecin yönetilmeye çalışıldığını savundu.

Adalet, üretim ve hakkaniyet ilkelerinin merkezde olmadığı bir ekonomik yapının yeni krizler üretmeye devam edeceğini dile getiren Erdoğan, daha adil bir küresel ekonomik düzenin mümkün olduğunu söyledi.

KATILIM FİNANSI VURGULADI

Katılım finans sisteminin yalnızca Müslüman toplumlar için değil, tüm dünya için güvenilir ve adil bir alternatif sunduğunu belirten Erdoğan, bu modelin yeni bir küresel finans mimarisinin oluşmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Bankacılık, sermaye piyasaları, sigortacılık ve sosyal finans alanlarını kapsayan katılım finansın Türkiye’nin ekonomik hedefleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu söyleyen Erdoğan, İstanbul Finans Merkezi’nin temel unsurlarından birinin de bu alan olduğunu kaydetti.

YENİ TEŞVİKLERİ AÇIKLADI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yatırım ortamını güçlendirmek amacıyla yeni düzenlemelerin yürürlüğe girdiğini de duyurdu.

Bu kapsamda İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren katılım finans kuruluşlarının finansal hizmet ihracatından elde ettikleri gelirler için uygulanan kurumlar vergisi avantajının 2047 yılına kadar uzatıldığını açıkladı.

Ayrıca finansal faaliyet harcı muafiyet süresinin artırıldığını, çeşitli vergi istisnaları ile uluslararası nitelikli çalışanlara yönelik yeni teşviklerin devreye alındığını belirtti.

ZİRVEYİ DÜZENLEYEN KURUMLARA TEŞEKKÜR ETTİ

Konuşmasının sonunda zirvenin düzenlenmesine katkı sağlayan kurumlara teşekkür eden Erdoğan, organizasyonun İslam ekonomisi ve finans alanında yeni fikirlerin ortaya çıkmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Yorum:

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın faizle ilgili değerlendirmeleri uzun yıllardır dile getirdiği ekonomik yaklaşımın bir yansıması olarak öne çıkıyor. Ancak kamuoyunda zaman zaman, devletin vergi gecikme zamları, kamu alacakları, kredi sistemleri ve bankacılık uygulamalarında faiz benzeri mali yükümlülüklerin bulunması nedeniyle bu söylemlerle uygulamalar arasındaki uyum da tartışılıyor. Bu konuda farklı görüşler bulunurken, destekleyenler katılım finans modelinin güçlendirilmesini savunuyor, eleştirenler ise faizsiz ekonomik düzen hedefinin uygulamada daha somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini ifade ediyor.

Yaklaşık 2,5 aydır devam eden ABD-İran gerilimi, bölgesel ve küresel etkileri nedeniyle uluslararası kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor. İran’ın gerçekleştirdiği misillemeler ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji piyasalarında belirsizliğin artmasına neden olmuştu. Geçici ateşkes girişimlerine rağmen taraflar arasındaki karşılıklı saldırılar zaman zaman devam etti.

Bu süreçte iki ülke arasında sürdürülen diplomatik görüşmelerde önemli ilerlemeler kaydedildi. Ancak müzakerelerin nihai sonuca ulaşabilmesi için ABD yönetiminden gelecek onay bekleniyordu.

Konuyla ilgili son değerlendirmesini yapan Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin hafta sonu sonuç verebileceğini ifade etti. İran tarafının anlaşma metinlerini imzalamaya yakın olduğunu söyleyen Trump, taraflar arasındaki uzlaşma ihtimalinin güçlendiğini vurguladı.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme çalışmalarına da değinerek, bölgede bulunan mayınların büyük bölümünün etkisiz hale getirildiğini düşündüklerini belirtti. ABD Başkanı, mutabakat zaptının imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ifade etti.

İran’ın Bloke Edilen Varlıkları İçin 12 Milyar Dolarlık Taahhüt

İran devlet televizyonunda paylaşılan bilgilere göre, mutabakat taslağında ABD’nin İran’a ait yurt dışında bloke edilmiş mali kaynakların bir bölümünün serbest bırakılmasına yönelik taahhüt verdiği belirtiliyor.

Taslağa göre Washington yönetimi, İran’ın erişimi kısıtlanan varlıklarının yaklaşık 12 milyar dolarlık kısmına 60 gün içerisinde ulaşabilmesini sağlayacak adımlar atmayı değerlendirecek. Bu maddenin, taraflar arasındaki ekonomik gerilimin azaltılmasına yönelik önemli başlıklardan biri olduğu ifade ediliyor.

Hürmüz Boğazı İçin Yeni Düzenleme İddiası

Mutabakat taslağında en dikkat çeken maddelerden biri ise dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler oldu.

İddialara göre İran, boğazdan geçiş yapacak gemilerin statüsünü ve niteliğini değerlendirme konusunda geniş yetkilere sahip olacak. Taslak metinde, İran tarafından tehdit olarak değerlendirilen yükleri taşıyan ya da nihai işletmecisinin İran karşıtı olduğu düşünülen gemilerin ticari gemi statüsünde kabul edilmeyebileceği belirtiliyor.

Bu kapsamda söz konusu gemilerin belirlenen deniz koridorlarından geçişine izin verilmemesi de gündeme gelebilecek düzenlemeler arasında yer alıyor.

Küresel Enerji ve Ticaret Açısından Kritik Öneme Sahip

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor. Bu nedenle boğazdaki geçiş kurallarında yaşanabilecek herhangi bir değişiklik, yalnızca bölgesel dengeleri değil küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip bulunuyor.

Uzmanlar, söz konusu düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji güvenliği açısından yeni tartışmaların ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Taslak Metin Henüz Resmiyet Kazanmadı

İran medyasında yer alan bilgilere göre, kamuoyuna yansıyan metin henüz resmi bir anlaşma niteliği taşımıyor. Taslağın İranlı yetkililer tarafından değerlendirme sürecinde olduğu ve nihai kararın verilmediği belirtiliyor.

Bu nedenle söz konusu maddelerin anlaşmanın son halinde yer alıp almayacağı konusunda kesin bir durum bulunmuyor. Taraflardan da şu ana kadar mutabakatın içeriğine ilişkin resmi ve bağlayıcı bir açıklama yapılmış değil.

Buna rağmen ortaya çıkan taslak metin, İran-ABD ilişkilerinde yeni bir diplomatik sürecin şekillenebileceğine dair değerlendirmeleri beraberinde getirdi.

Trump, başta Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere bölge ülkelerinin İbrahim Anlaşmaları sürecine dahil olması gerektiğini savundu. ABD Başkanı, bu ülkelerin Washington’a karşı sorumluluk taşıdığını öne sürerek, “Bize borçlular” ifadesini kullandı.

Açıklamasında İran ile yürütülen olası diplomatik süreçlere de değinen Trump, Körfez ülkelerinin İsrail ile normalleşmeye yanaşmaması halinde Tahran ile yapılacak bir anlaşmanın da zora girebileceği mesajını verdi. Trump, “Suudi Arabistan, Katar, BAE ve diğer ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılmasını istiyorum. Eğer bunu yapmazlarsa İran anlaşmasının gerçekleşeceğinden emin değilim” dedi.

Hürmüz Boğazı Çıkışı Dikkat Çekti

Küresel enerji sevkiyatı açısından kritik önemde bulunan Hürmüz Boğazı hakkında da konuşan Trump, boğazın ilerleyen süreçte tamamen açık hale geleceğini söyledi. ABD Başkanı, “Doğru zaman geldiğinde Hürmüz Boğazı’ndan geçişler serbest olacak. Burası herkese açık bir geçiş noktası olacak ve hiç kimse kontrol edemeyecek” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklamalarındaki en sert bölüm ise Umman’a yönelik sözleri oldu. Hürmüz üzerindeki stratejik konumuyla dikkat çeken Umman’ın da ABD’nin yaklaşımına uygun hareket etmesi gerektiğini savunan Trump, aksi durumda ağır sonuçlarla karşılaşabileceklerini ima etti.

İbrahim Anlaşmaları Yeniden Gündemde

Trump’ın yeniden gündeme taşıdığı İbrahim Anlaşmaları, ilk kez 2020 yılında ABD arabuluculuğunda hayata geçirilmişti. Sürecin temel amacı, İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki diplomatik ilişkilerin normalleşmesini sağlamaktı.

Anlaşmalar kapsamında taraf ülkeler arasında diplomatik temasların artırılması, ekonomik iş birliklerinin geliştirilmesi ve güvenlik alanında ortak projelerin oluşturulması hedefleniyor.

Söz konusu anlaşmalara ilk olarak Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn katılmış, daha sonra Fas ve Sudan da sürece dahil olmuştu.

Filistin Meselesi Tartışma Konusu Olmayı Sürdürüyor

İbrahim Anlaşmaları’nın en çok eleştirilen yönlerinden biri ise Filistin meselesini ikinci plana ittiği yönündeki değerlendirmeler oldu. Anlaşmaların, bağımsız Filistin devletinin kurulmasını ön şart olarak kabul etmemesi birçok çevrede tepkiye neden olmuştu.

Ortadoğu’daki bazı siyasi çevreler ve Filistin destekçileri, normalleşme sürecinin İsrail-Filistin sorununu çözmeden ilerletilmesini bölgedeki dengeler açısından riskli buluyor.

ABD basınında yer alan analizlere göre taraflar arasında zaman zaman olumlu mesajlar verilse de, masadaki temel anlaşmazlıklar sürecin ilerlemesini zorlaştırıyor. Washington yönetimi ile Tahran arasında yürütülen görüşmelerin sonucunun yalnızca iki ülkeyi değil, Orta Doğu’daki güç dengelerini ve küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.

İran’ın Uranyum Zenginleştirme Programı En Büyük Engel

Müzakerelerde öne çıkan en önemli başlıklardan biri İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri oldu. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarından tamamen vazgeçmesini istediği belirtiliyor.

Washington ve İsrail cephesi, bu materyallerin ileride nükleer silah üretiminde kullanılabileceği ihtimalinden endişe duyuyor. İran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaç taşıdığını savunarak mevcut taleplere mesafeli yaklaşıyor.

ABD tarafı zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını gündeme getirirken, Tahran yönetiminin bu öneriyi kabul etmeye yanaşmadığı ifade ediliyor.

Hürmüz Boğazı Konusunda Restleşme

Tarafların uzlaşamadığı bir diğer kritik konu ise dünya enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı oldu.

İran, olası bir anlaşma kapsamında boğazdaki gemi geçişlerinin güvence altına alınmasını ve ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını talep ediyor. Ancak Washington yönetimi, kapsamlı bir anlaşma sağlanmadan mevcut yaptırımların ve deniz baskısının kaldırılmasına sıcak bakmıyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek yeni bir gerilimin küresel petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini değerlendiriyor.

Dondurulan Milyarlarca Dolarlık Varlık Tartışması

Tahran yönetimi, yıllardır yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilen milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılmasını istiyor. İranlı yetkililerin yaklaşık 25 milyar dolarlık kaynağın erişime açılmasını talep ettiği belirtiliyor.

ABD yönetimi ise bu konuda kesin bir taahhüt vermekten kaçınıyor. Washington, bazı şartların yerine getirilmesi halinde belirli finansal kolaylıkların gündeme gelebileceğini savunuyor.

Ekonomik yaptırımların kaldırılması konusu, İran açısından anlaşmanın en önemli maddelerinden biri olarak görülüyor.

Hizbullah ve Bölgesel Güç Dengeleri

Müzakerelerde dolaylı şekilde gündeme gelen başlıklardan biri de İran’ın bölgedeki vekil güçlerle ilişkisi oldu. Özellikle Hezbollah üzerinden yaşanan gerilim dikkat çekiyor.

İran tarafı bölgede çatışmaların sona ermesini isterken, ABD’nin vekil güçler konusunu resmi müzakere başlığı haline getirmediği belirtiliyor. Ancak Washington’un, İran’ın bölgedeki etkisini sınırlandırmayı uzun vadeli stratejik hedef olarak gördüğü ifade ediliyor.

Balistik Füze Programı Masadaki En Hassas Başlıklardan Biri

İran’ın balistik füze kapasitesi de müzakerelerde güvenlik açısından en kritik konular arasında yer alıyor. Özellikle İsrail ve Körfez ülkeleri, İran’ın füze programını doğrudan ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor.

ABD yönetiminin ilk aşamada füze programına yönelik kısıtlamaları da anlaşma şartlarına eklemek istediği ancak mevcut taslak görüşmelerde bu başlığın geri planda kaldığı kaydedildi.

Uzmanlara göre füze kapasitesi konusunda yaşanacak olası bir uzlaşmazlık, kalıcı barış anlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor.

Orta Doğu’da son dönemde artan çatışmaların ardından diplomatik temaslarını yoğunlaştıran Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgesel barışın sağlanması adına uluslararası liderlerle görüşmelerini sürdürüyor. Türkiye’nin krizlerin çözümünde yapıcı ve dengeleyici bir rol üstlendiğini vurgulayan Erdoğan, özellikle ateşkes ortamının korunmasının büyük önem taşıdığını dile getirdi.

İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre telefon görüşmesinde Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler de kapsamlı şekilde ele alındı. Görüşmede enerji güvenliği, ekonomik iş birlikleri ve bölgedeki çatışmaların oluşturduğu riskler ön plana çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin savaşın yayılmasını önlemek ve bölgede yeniden istikrarı sağlamak amacıyla yoğun diplomasi yürüttüğünü belirtti. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorunların sadece bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkilediğine dikkat çeken Erdoğan, enerji arz güvenliğinin korunması için uluslararası toplumun ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Görüşmede İsrail’in bölgedeki tutumu da gündeme geldi. Erdoğan, İsrail’in çatışma ortamının devam etmesini istediğini savunarak, uluslararası hukukun ihlal edildiğini ifade etti. Özellikle korsanlık dahil bazı eylemlerin kabul edilemez olduğunu belirten Cumhurbaşkanı, İsrail üzerindeki uluslararası baskının artırılmasının artık kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her iki taraf açısından da stratejik önem taşıdığına dikkat çekti. Avrupa’nın güvenlik politikaları ve savunma stratejileri kapsamında Türkiye’nin daha aktif şekilde yer almasının önemli katkılar sağlayacağını belirten Erdoğan, ortak hareket edilmesinin bölgesel istikrar açısından kritik olduğunu dile getirdi.

Telefon görüşmesinde ekonomik iş birlikleri de öne çıkan başlıklardan biri oldu. Erdoğan, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi gerektiğini ifade ederek, özellikle Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin önemine işaret etti. Mevcut ticaret sisteminin günümüz ekonomik koşullarına tam anlamıyla cevap veremediğini belirten Cumhurbaşkanı, yeni düzenlemelerle birlikte ticaret hacminin daha da artırılabileceğini söyledi.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkilerin uzun yıllardır güçlü şekilde devam ettiğini hatırlatan Erdoğan, enerji, savunma, teknoloji ve lojistik gibi alanlarda yeni iş birliklerinin her iki taraf için de önemli fırsatlar oluşturacağını kaydetti. Özellikle küresel ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde Türkiye ile Avrupa arasındaki dayanışmanın daha büyük önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Öte yandan uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek uzun süreli bir krizin petrol ve doğal gaz fiyatlarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Dünya enerji ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğazda yaşanan her gelişme, uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Türkiye de enerji güvenliği açısından bölgedeki gelişmeleri dikkatle izleyen ülkeler arasında yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yürüttüğü diplomasi trafiği, Türkiye’nin bölgesel krizlerde aktif rol alma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ankara yönetimi, bir yandan savaşın yayılmasını engellemeye çalışırken diğer yandan diplomatik çözüm yollarının güçlendirilmesi için uluslararası temaslarını sürdürüyor.

Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Küresel satranç tahtasında hamleler artık gizli kapılar ardında değil, bizzat namluların ucunda yapılıyor. Ancak her zaman olduğu gibi, “evdeki hesap çarşıya uymadı.” Bugün Orta Doğu’da izlediğimiz gerilim, aslında göründüğünden çok daha derin bir ekonomik boğma operasyonunun parçasıdır.

Hürmüz’deki “Uranyum” Tiyatrosu ve Çin Kıskacı

ABD ve onun bölgedeki aparatı İsrail’in asıl derdi ne demokrasi ne de nükleer tehdit. Asıl hedef; Hürmüz Boğazı’nı uranyum bahanesiyle abluka altına alıp, İran’ı nefessiz bırakırken dünyanın en büyük enerji tüketicisi Çin’i köşeye sıkıştırmak. Washington’un planı netti: İran petrolünün vanasını kapat, Çin’i aç bırak ve Pekin’i Venezuela petrolüne mahkûm ederek kendi şartlarını dikte et.

Bu, tek taşla iki kuş vurma girişimiydi. Ancak bu “tiyatro”, beklenen alkışı almadı. ABD’nin bölgedeki karizması, planladığı o meşhur abluka senaryosuyla birlikte çizildi. İsrail’in o “Arz-ı Mevud” düşleri ise, bölgenin sert gerçekliğine çarparak bir kez daha başka bir bahara ertelendi.

Türkiye: Oyun Kurucu ve Savaş Bitirici

Batı bu toz duman içinde kendi oyununu oynamaya çalışırken, kuzeyde bambaşka bir güç merkezi yükseliyor: **Türkiye.** Ankara artık sadece masada değil, sahada da oyunun kuralını koyan tarafta. Savunma sanayiinde atılan dev adımlar, sadece birer “teknolojik başarı” değil, aynı zamanda jeopolitik birer mühürdür.

Sesten 9 Kat Hızlı (Hipersonik) Güç

Türkiye’nin duyurduğu 6000 kilometre menzilli ve sesten 9 kat daha hızlı olan hipersonik füze teknolojisi, bölgedeki tüm hava savunma sistemlerini birer “hurda yığınına” çevirecek güçtedir.

Motor Teknolojisinde Tam Bağımsızlık

İki yeni uçak motorunun üretilmesiyle birlikte, Türkiye’nin savunmadaki dışa bağımlılığı tarihin tozlu raflarına kaldırılmıştır.

 Mazlumların Gür Sesi

Bu teknolojik üstünlük, sadece bir gövde gösterisi değildir. Türkiye, elindeki bu caydırıcı güçle bölgedeki adaletsiz savaşların bitişini belirleyen asıl aktör konumuna yükselmiştir. 6000 kilometrelik menzil, sadece bir rakam değil; adaletin ulaştığı yeni sınırları temsil etmektedir.

ABD ve aparatlarının kurduğu o “Hürmüz Tiyatrosu” çökerken; yerli ve milli teknolojisiyle şahlanan Türkiye, sadece kendi sınırlarını korumakla kalmıyor, aynı zamanda dünya mazlumlarının “Gür Sesi” olmaya devam ediyor.

Kısacası; emperyalist rüyalar Hürmüz’ün sularına gömülürken, Anadolu’dan yükselen o süpersonik ıslık, yeni dünyanın ayak sesidir.
Oyun bozuldu, yeni sözü Türkiye söylüyor!

ABD ile İran arasındaki gerilimde stratejik önemi yüksek olan Hürmüz Boğazı yeniden küresel gündemin merkezine yerleşti. Washington yönetiminin bölgede uygulamaya koyduğu deniz ablukası sürerken, İran basınında dikkat çeken yeni iddialar ortaya atıldı. İran kaynaklı haberlerde, son 72 saat içinde çok sayıda İran gemisinin bu ablukayı aşarak geçiş yaptığı öne sürüldü.

Hürmüz Boğazı, dünya enerji taşımacılığı açısından kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve doğal gazın önemli bir bölümü bu dar su yolundan geçerek uluslararası pazarlara ulaşıyor. Bu nedenle bölgede yaşanan her gelişme, sadece bölgesel değil küresel ekonomiyi de doğrudan etkiliyor.

ABD ile İran arasında bir süredir devam eden gerilim, karşılıklı saldırıların durdurulmasıyla kısmen yatışmış olsa da, deniz trafiği üzerindeki kısıtlamalar krizin farklı bir boyutta devam ettiğini gösteriyor. Özellikle ABD’nin uyguladığı abluka nedeniyle taraflar arasında yürütülmesi planlanan diplomatik görüşmelerin sekteye uğradığı belirtiliyor.

İran’a yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı’nın yayımladığı haberde, uydu takip verilerine dayandırılan çarpıcı bilgiler paylaşıldı. Buna göre, son 72 saatlik süreçte İran’a ait toplam 52 gemi, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasını aşarak Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı. Bu gemiler arasında 31 petrol tankeri ve 21 yük gemisinin bulunduğu ifade edildi.

Söz konusu gelişme, özellikle enerji piyasaları açısından büyük önem taşıyor. Çünkü petrol tankerlerinin güvenli şekilde boğazdan geçebilmesi, küresel petrol arzının kesintisiz devam etmesi anlamına geliyor. İran basınında yer alan bu iddialar, ABD’nin ablukasının etkinliği konusunda da soru işaretlerine neden oldu.

Haberde ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere ilişkin daha detaylı veriler de paylaşıldı. Buna göre, son dönemde boğazdan geçen toplam 30 geminin içerisinde İran’a ait 6 petrol tankeri ve 5 yük gemisinin bulunduğu belirtildi. Bu durum, ablukaya rağmen deniz trafiğinin tamamen durdurulamadığını ortaya koyuyor.

Öte yandan, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumun arka planında daha önce yaşanan askeri gelişmeler bulunuyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirildiği öne sürülen saldırıların ardından, 2 Mart itibarıyla boğazın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırmış ve enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açmıştı.

ABD tarafı ise bu gelişmelere karşılık olarak daha sert bir tutum benimsedi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Pakistan’da yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’na yönelik bir abluka sürecinin başlatılacağını duyurdu. Bu açıklamanın hemen sonrasında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan itibarıyla İran limanlarına giriş yapan veya bu limanlardan ayrılan tüm gemilere yönelik deniz ablukasının resmen yürürlüğe girdiğini açıkladı.

Gelinen noktada, taraflar arasında doğrudan askeri çatışma yaşanmıyor olsa da, deniz ticareti üzerindeki baskı ve karşılıklı hamleler gerilimin sürdüğünü açıkça gösteriyor. İran basınının öne sürdüğü “ablukanın delindiği” yönündeki iddialar ise önümüzdeki süreçte bölgedeki güç dengeleri ve deniz güvenliği açısından yeni tartışmaları beraberinde getirebilir.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bu gelişmelerin yalnızca bölgesel bir kriz olmadığını, aynı zamanda küresel enerji arzı, petrol fiyatları ve uluslararası ticaret üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini vurguluyor. Bu nedenle, ABD ile İran arasında yaşanan her yeni gelişme dünya genelinde yakından takip edilmeye devam ediyor.

Ateşkesin ilan edildiği gün İsrail’in Lübnan’a yönelik geniş çaplı saldırı başlatması, dengeleri sarsarken binlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında yeni bir gerilim başlığı açtı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük ayrı bir ateşkes sağlandı. Ancak bu diplomatik adımlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki krizi çözmeye yetmedi.

Hürmüz Boğazı yeniden krizin merkezinde

İran, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nı geçişlere açtığını duyurmuştu. Buna karşılık Trump, İran ile kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar bölgedeki ablukanın süreceğini açıkladı. Bu çıkışın ardından boğaz yeniden kapatıldı.

İlk tur görüşmeler sonuçsuz kaldı

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da bir araya geldi. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden somut bir sonuç çıkmadı ve taraflar anlaşma sağlayamadan masadan ayrıldı.

İkinci tur görüşmeler belirsiz

Müzakerelerin tamamen sona ermediği ifade edilirken, Pakistan ikinci tur için ABD’den bir ön heyetin İslamabad’a ulaştığını açıkladı. Ancak İran tarafı henüz sürece katılım göstermedi.

Bu sırada ABD’nin İran’a ait bir kargo gemisine müdahale ettiği yönündeki açıklamalar, tansiyonu daha da yükseltti. Tahran yönetimi, bu gelişmenin ardından ikinci tur görüşmeler için herhangi bir planlarının olmadığını duyurdu.

Karşılıklı sert açıklamalar

Trump, yaptığı açıklamalarda İran’la anlaşmaya varılabileceğini ve gerekli ilerleme sağlanırsa İran liderleriyle görüşmeye hazır olduğunu söyledi. ABD’nin “adil bir anlaşma” teklif ettiğini savundu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington’un yaklaşımını “çelişkili ve yapıcı olmayan” olarak nitelendirerek, ABD’nin İran’dan teslimiyet beklediğini ancak bunun mümkün olmadığını ifade etti.

Trump ayrıca uygulanan ablukanın İran ekonomisine ciddi zarar verdiğini öne sürerek, ülkenin günlük yüz milyonlarca dolar kaybettiğini iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD’nin attığı adımların diplomasiyle bağdaşmadığını belirterek, İran’ın ulusal çıkarlarını korumak adına gerekli kararları alacağını vurguladı.

Son haftalarda artan çatışmaların ardından gelen bu karar, özellikle Lübnan’da sağlanan ateşkesin bir sonucu olarak ortaya çıktı. Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti Limanlar ve Denizcilik Örgütü’nün koordinasyonunda belirlenen güzergâh üzerinden, ateşkes süresince tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verildiğini belirtti. Bu adımın geçici olduğunun altını çizen İranlı yetkili, uygulamanın yalnızca ateşkesin geçerli olduğu süre boyunca yürürlükte kalacağını vurguladı.

Stratejik önemi son derece yüksek olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin büyük bir bölümünün geçtiği kilit bir deniz yolu olarak biliniyor. Bu nedenle boğazın açık tutulması, küresel enerji arzı ve ticaret akışları açısından hayati bir rol oynuyor. İran’ın bu geçidi yeniden ticari gemilere açmasıyla birlikte, uzun süredir bekleyen tankerler ve yük gemileri hızla rotalarına dönmeye başladı.

Kararın ardından piyasalarda da hızlı bir hareketlilik gözlemlendi. Özellikle petrol fiyatlarında belirgin bir gerileme yaşandı. Daha önce 94 dolar seviyelerine kadar çıkan Brent petrol, Hürmüz’ün açılmasıyla birlikte sert bir düşüş yaşayarak 89 dolar seviyelerine kadar geriledi. Uzmanlar, bu düşüşün temel nedeninin arz endişelerinin azalması olduğunu belirtiyor.

Buna karşılık, küresel belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmaması nedeniyle altın fiyatlarında yükseliş görüldü. Güvenli liman olarak kabul edilen altın, yatırımcıların temkinli duruşunu sürdürmesiyle değer kazandı. Ons altın, gelen haberlerin ardından yukarı yönlü hareket ederek kısa sürede yükseliş trendine girdi.

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının arka planında ise yalnızca ateşkes değil, aynı zamanda diplomatik ve ekonomik gelişmeler de bulunuyor. ABD’nin bölgede uyguladığı deniz ablukasına rağmen İran’a ait ticari gemiler ve petrol tankerleri, bugüne kadar sınırlı şekilde faaliyetlerini sürdürebiliyordu. Ancak Tahran yönetimi, ateşkesin somut kazanımlar sağlamadan uzatılmasına temkinli yaklaşıyordu. İran, bu süreçte ABD’nin askeri varlığını artırmasından ve müzakere pozisyonunu güçlendirmesinden endişe duyuyordu.

Bu noktada Lübnan’daki ateşkesin sağlanması ve İran’a ait yaklaşık 20 milyar dolarlık dondurulmuş fonların serbest bırakılacağına dair verilen taahhütler, Tahran’ın tutumunda belirleyici oldu. İran yönetimi, bu gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı’nı ticari geçişlere açma kararı aldı.

Öte yandan, sürecin tamamen sorunsuz ilerlemediği de dikkat çekiyor. Diplomatik kaynaklara göre İran, daha önce planlanan şekilde boğazı günlük 15-17 gemi geçişine açma sözünü hemen yerine getirmedi. Bunun temel nedeninin ise İsrail’in, İran ile ABD arasında varılan ateşkes kapsamında değerlendirilen Lübnan ateşkesini ihlal ettiği yönündeki iddialar olduğu ifade edildi.

Tahran yönetimi, ABD ile yürütülecek yeni müzakere sürecinin de doğrudan Lübnan meselesine bağlı olduğunu açıkça ortaya koydu. İran, bölgedeki gelişmelerin birbirinden bağımsız ele alınamayacağını savunurken, Lübnan’daki durumun yeniden masaya yatırılmasının şart olduğunu belirtiyor.

Genel tabloya bakıldığında, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması kısa vadede küresel ticaret ve enerji piyasaları için rahatlatıcı bir etki yaratsa da, bölgedeki kırılgan dengenin sürdüğü görülüyor. Ateşkesin kalıcılığı ve taraflar arasındaki diplomatik temasların seyri, önümüzdeki dönemde hem piyasalarda hem de jeopolitik dengelerde belirleyici olacak.

Forumun açılışında konuşan Erdoğan, Antalya’nın tarih, kültür ve diplomasi açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, dünyanın dört bir yanından gelen liderleri ve katılımcıları ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. 2021 yılında ilk kez düzenlenen ve kısa sürede küresel ölçekte dikkat çeken bir platform haline gelen Antalya Diplomasi Forumu’nun, bu yıl da yoğun katılımla gerçekleştiğini vurguladı.

Erdoğan konuşmasında, Orta Doğu’da son dönemde artan gerilimlere değinerek, özellikle İsrail’in politikalarının bölgedeki tansiyonu yükselttiğini söyledi. ABD ile İran arasında ilan edilen geçici ateşkese dikkat çeken Cumhurbaşkanı, bu fırsatın iyi değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Diplomasi ve diyalogun önemine vurgu yapan Erdoğan, anlaşmazlıkların çözümünde silahların değil müzakerelerin öne çıkması gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı konusuna da değinen Erdoğan, bu stratejik geçidin uluslararası ticaret açısından hayati öneme sahip olduğunu söyledi. Hürmüz’ün bir kıyısının İran’a, diğer kıyısının ise Umman’a ait olduğunu hatırlatan Erdoğan, Körfez ülkelerinin açık denizlere erişiminin engellenmemesi gerektiğini dile getirdi. Ticaret gemilerinin güvenli geçişinin sağlanmasının uluslararası hukuk açısından temel bir gereklilik olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı ayrıca, bölgedeki enerji hatları ve alternatif güzergâh arayışlarının hız kazandığını belirterek, Türkiye’nin bu noktada “Kalkınma Yolu” gibi projelerle iş birliğine açık olduğunu ifade etti. Türkiye’nin enerji ve lojistik alanında önemli bir merkez olma hedefini sürdürdüğünü söyledi.

Konuşmasının bir bölümünde Kahramanmaraş’ta yaşanan silahlı saldırıya da değinen Erdoğan, hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini iletti ve bu tür acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.

Antalya Diplomasi Forumu’nun yalnızca bir müzakere platformu olmadığını belirten Erdoğan, bu organizasyonun aynı zamanda küresel sorunların ele alındığı bir düşünce ve istişare zemini olduğunu ifade etti. Diplomasinin artık sadece kriz çözme aracı olmaktan çıktığını, insanlığın ortak geleceğinin şekillendiği bir alan haline geldiğini söyledi.

Küresel sistemde yaşanan sorunlara da değinen Erdoğan, mevcut düzenin ciddi bir kriz içinde olduğunu dile getirdi. Güç dengelerindeki değişimlerin yanı sıra, daha derin bir “istikamet krizi” yaşandığını ifade eden Cumhurbaşkanı, uluslararası kurumların birçok konuda yetersiz kaldığını savundu. Özellikle Gazze’de yaşananlara dikkat çeken Erdoğan, sivil kayıpların ve insani dramın boyutlarına vurgu yaptı.

Gazze’de yaşananların yalnızca bir insani kriz olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Erdoğan, bunun aynı zamanda küresel sistemin başarısızlığını ortaya koyduğunu söyledi. Uluslararası mekanizmaların sivilleri koruyamadığını ifade ederek, mevcut yapının ciddi bir meşruiyet sorunu yaşadığını dile getirdi.

Cumhur İttifakı ortağı Devlet Bahçeli’nin “barış tek kanatlı bir kuş değildir” sözünü hatırlatan Erdoğan, kalıcı çözüm için tarafların sabırlı ve uzlaşmacı olması gerektiğini belirtti.

Konuşmasında Ukrayna savaşına da değinen Erdoğan, bu savaşın yol açtığı yıkımdan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Türkiye’nin, tarafların istemesi halinde müzakere süreçlerine katkı sunmaya hazır olduğunu söyledi. Ayrıca Suriye’deki gelişmelere de değinerek, bu ülkede istikrarın sağlanmasının bölge açısından kritik önemde olduğunu ifade etti.

Genel çerçevede Erdoğan’ın konuşması, Türkiye’nin diplomasi merkezli dış politika yaklaşımını bir kez daha ortaya koyarken, küresel sistemde reform ihtiyacına yönelik güçlü mesajlar içerdi.

Son dönemde bölgede yaşanan gerilim, küresel ölçekte enerji piyasalarını ve jeopolitik dengeleri doğrudan etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, Washington ve Tahran arasında süren diplomatik görüşmelere rağmen 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri operasyon başlatması, tansiyonun hızla yükselmesine neden oldu. Söz konusu saldırılar, İran yönetiminde ciddi kayıplara yol açtı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere üst düzey birçok ismin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından İran, yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını da hedef alan bir karşılık verdi. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan Amerikan üslerine yönelik saldırılar, çatışmanın bölgesel bir krize dönüşmesine yol açtı. İran’ın bu hamlesi, Basra Körfezi çevresindeki güvenlik dengelerini ciddi şekilde sarstı.

Yaşanan askeri gerilimlerin en kritik sonuçlarından biri ise Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Brent petrol fiyatlarında kısa süre içinde sert yükselişler görüldü. Enerji arzına yönelik belirsizlik, uluslararası piyasalarda endişe yaratırken, birçok ülke alternatif tedarik yolları arayışına girdi.

Ancak ABD ve İsrail ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, bölgede sınırlı da olsa bir rahatlama sağladı. Bu ateşkesin ardından İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme kararı aldı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, diplomatik süreçte katkı sağlayan Pakistan yönetimine de teşekkür etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in yürüttüğü diplomatik girişimlerin, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi.

Arakçi açıklamasında, İran’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması halinde ülkenin savunma amaçlı askeri operasyonlarını sonlandıracağını belirtti. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin tamamen serbest bırakılmadığı, aksine belirli kurallara bağlandığı vurgulandı. İki haftalık süre boyunca geçerli olacak bu uygulama kapsamında, uluslararası gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmesi gerekecek. Ayrıca teknik bazı sınırlamaların da geçerli olacağı ifade edildi.

Bu karar, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Boğazın kısmen de olsa yeniden açılması, petrol arzına yönelik endişeleri bir miktar azaltabilir. Ancak uygulamanın geçici olması ve sıkı denetim şartlarına bağlı kalması, risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanabilmesi için yalnızca askeri değil, diplomatik çözümlerin de güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktaların yeniden kapanması ihtimali, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya devam edebilir.

Küresel Etkiler: Enerji ve Tedarik Zinciri Baskı Altında

İran’ın, ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından Körfez’deki Amerikan üslerine yönelik saldırılar gerçekleştirmesi ve aynı süreçte Hürmüz Boğazı’nı kapatma hamlesi, dünya genelinde ekonomik dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmelerin etkisiyle özellikle Brent petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş gözlendi.

Enerji arzındaki aksaklıklar kısa sürede küresel çapta hissedildi. Birçok ülkede akaryakıt fiyatları art arda zamlanırken, lojistik ve sevkiyat süreçlerinde ciddi gecikmeler yaşanmaya başladı.

Yakıt Krizi ve Gıda Güvenliği Riski

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim yalnızca enerji piyasasını değil, aynı zamanda tarım sektörünü de etkiledi. Bölgedeki sevkiyat sorunları nedeniyle gübre tedarik zincirinde aksamalar meydana geldi. FAO, bu gelişmelerin küresel gıda güvenliği açısından “sistematik bir şok” yaratabileceği uyarısında bulundu.

ABD’den NATO’ya Çağrı

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için NATO ülkelerine çağrıda bulundu. Ancak bu çağrıya rağmen somut bir uluslararası müdahale henüz gerçekleşmedi.

Trump ayrıca, enerji akışının engellenmesi durumunda İran’ın petrol altyapısına yönelik yeni saldırıların gündeme gelebileceğini belirterek sert bir uyarıda bulundu.

İran’ın Tutumu: “Sadece Düşmanlara Kapalı”

İranlı yetkililer ise Boğaz’ın tamamen kapatılmadığını, yalnızca ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilere yönelik kısıtlama uygulandığını ifade etti. Yasaklı gemilerin geçiş girişiminde bulunması halinde askeri müdahale yapılacağı da vurgulandı.

Yeni Düzenleme: Geçiş Ücretleri Geliyor

Son gelişmeye göre İran Parlamentosu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören yasa teklifini kabul etti. Bu kararın, uluslararası deniz ticareti ve enerji maliyetleri üzerinde ek baskı oluşturması bekleniyor.

Washington – Dünya nefesini tutmuş, Ortadoğu semalarında yankılanacak patlamaları beklerken, ABD Başkanı Donald Trump, her zamanki gibi sahneye çıktı ve beklenen şovu ertelediğini duyurdu. İran’ın enerji altyapısını bombalama tehdidini, “Tahran’ın isteği üzerine” 6 Nisan’a kadar uzattığını açıklayan Trump, mevcut müzakerelerin “çok iyi gittiğini” de eklemeyi ihmal etmedi. Ancak bu “iyi giden müzakereler” ve “Tahran’ın isteği” söylemi, akıllara ister istemez o meşhur soruyu getirdi: Acaba Trump’ın füze stoğu mu bitti, yoksa başına gelecekleri hesaplamak için biraz daha zamana mı ihtiyacı var?

İran yerel medyasının aktardığına göre, ABD Deniz Kuvvetleri’ne bağlı uçak gemisi grubu koordineli bir İHA saldırısına maruz kaldı. Kullanılan insansız hava araçlarının, uçak gemisinin hava savunma kapasitesini test etmek ve lojistik düzenini bozmak amacıyla gönderildiği belirtiliyor. İranlı yetkililer, bölgede bulunan “yabancı güçlere” karşı her türlü askeri seçeneğin masada olduğunu vurguladı. Bu hareketin ABD’nin bölgedeki askeri baskısına bir yanıt niteliği taşıdığı ifade edildi.

ABD Donanması Teyakkuzda

Saldırı girişimi sonrasında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki tüm deniz unsurlarına yüksek alarm talimatı verdi. Uçak gemisinin savunma sistemlerinin İHA’ların bir kısmını etkisiz hale getirdiği iddia edilse de, gemide oluşan olası hasar ve saldırının kapsamına dair net bir rapor henüz paylaşılmadı.

Boğazlarda Gerginlik Artıyor

Askeri analistler, uçak gemisi gibi yüksek korumalı bir hedefin İHA’larla taciz edilmesini, İran’ın asimetrik savaş kabiliyetini sergileme çabası olarak yorumluyor. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki bu tür hamlelerin, küresel enerji nakil hatlarını da tehlikeye atabileceği endişesi bulunuyor. Bölgedeki donanma hareketliliği devam ederken, her iki taraftan da karşılıklı açıklamalar gelmeye devam ediyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’na uyguladığı geçiş ambargosu nedeniyle petrol fiyatları yükseldi. Bu artış akaryakıt fiyatlarına yansımaya başladı. Önceki gün devreye girmesi beklenen 6,69 liralık motorin zammı, eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelenmişti.

Cumhurbaşkanı Kararı ile devreye alınan sistem, 2 Mart tarihinden itibaren bazı petrol ürünlerinde fiyat artışı yaşanması durumunda, artış tutarının yüzde 75’i kadar ÖTV indirimini sağlayacak. Buna göre; benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde 13,9006 TL ve LPG’de kilogram başına 11,3830 TL’ye kadar indirim yapılabilecek.

Fiyatlar düşerse de ÖTV, azalışın yüzde 75’i oranında artırılacak ancak artırılan ÖTV, 2 Mart’ta uygulanan tutarı geçmeyecek.

Sistemin uygulamasıyla örneğin 10 liralık fiyat artışında, sadece 2,5 lira tüketiciye yansıyacak, kalan 7,5 lira ise vergi indirimi yoluyla karşılanacak. Böylece, yüksek bütçe gelirinden feragat edilse de enflasyon üzerindeki etkiler sınırlandırılarak vatandaşın bütçesi korunmuş olacak.

Türkiye’de eşel mobil sistemi, 2021’in son çeyreğinde artan döviz kuruna bağlı olarak akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na dayandırılan açıklamada, söz konusu tankerlerin farklı türde mühimmatlarla vurularak kullanılamaz hale getirildiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, savaş koşullarının sürdüğü bölgede füze ve kontrolsüz insansız hava araçları nedeniyle gemilerin ciddi risk altında olduğu ifade edilerek, sivil ve ticari gemilerin boğazdan uzak durması istendi.

Hürmüz Boğazı Fiilen Kapatıldı

İran donanması, ABD ve İsrail’in askeri operasyonları nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin durdurulduğunu daha önce duyurmuştu. Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu stratejik su yolunda yaşanan gelişmeler, enerji piyasalarında büyük dalgalanma ihtimalini beraberinde getiriyor.

ABD ve İsrail’in İran’a Saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında diplomatik temaslar sürerken 28 Şubat’ta İran’a yönelik eş zamanlı askeri operasyon başlattı. Saldırılarda İran’daki bazı askeri ve stratejik noktaların hedef alındığı bildirildi.

İran tarafı ise İsrail’in yanı sıra, ABD üslerinin bulunduğu başta Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn olmak üzere bazı bölge ülkelerindeki belirli hedeflere saldırılar düzenlediğini açıkladı.

Saldırılar sırasında İran lideri Ali Hamaney’in yanı sıra üst düzey bazı yetkililerin hayatını kaybettiği öne sürüldü. İran Kızılayı ise ABD-İsrail saldırılarında toplam 787 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

Bölgesel Savaş ve Enerji Koridorları Endişesi

Karşılıklı füze saldırıları ve hava operasyonları, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir savaş ihtimalini gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının küresel petrol arzı ve enerji güvenliği üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Uluslararası kamuoyu ise hem rejim değişikliği senaryolarını hem de enerji nakil hatlarının geleceğini yakından izliyor.

Fransız televizyon kanalı BFMTV’nin aktardığı bilgilere göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgede güvenlik riski ciddi şekilde yükseldi. Bu gelişmeler üzerine Fransa, Baltık Denizi’nde görev yapan uçak gemisi Charles de Gaulle ve beraberindeki donanma filosunu mevcut görevini yarıda keserek Doğu Akdeniz’e yönlendirdi.

Bu askeri sevkiyatın, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ve bölgedeki ABD askeri üslerine yönelik olası misilleme adımlarının ardından gerçekleşmesi dikkat çekti. Uzmanlar, Fransa’nın bu hamlesini hem deniz ticaretini korumaya hem de bölgedeki stratejik çıkarlarını güvence altına almaya yönelik önleyici bir adım olarak değerlendiriyor.

Basra Körfezi’nde 60 Fransız Gemisi Mahsur Kaldı

Bölgedeki kriz yalnızca askeri değil, ticari deniz taşımacılığını da doğrudan etkiledi. Fransız Armatörler Derneği Genel Temsilcisi Laurent Martens, Fransız bayrağı taşıyan veya Fransız şirketlerine ait toplam 60 geminin Basra Körfezi’nde mahsur kaldığını açıkladı.

Martens, risk nedeniyle gemilerin güvenli limanlara yönlendirildiğini ve Fransız donanmasının talimatları doğrultusunda hareket edildiğini belirtti. Açıklamada, gemilerde bulunan mürettebatın güvenliğinin sağlandığı ve şu ana kadar herhangi bir can kaybı

Fransız Donanması Güvenlik Protokollerini Devreye Aldı

Fransız donanması, bölgedeki ticari gemilere acil güvenlik önlemleri kapsamında sığınabilecekleri limanlara çekilmeleri yönünde talimat verdi. Bu adımın, Hürmüz Boğazı’nda artan askeri risk ve olası saldırı ihtimaline karşı önleyici bir tedbir olduğu belirtildi.

Yetkililer, mevcut değerlendirmelere göre Fransız gemilerinin doğrudan hedef alınmasının düşük bir ihtimal olduğunu ifade etti. Ancak bölgedeki belirsizlik ve askeri hareketliliğin devam etmesi nedeniyle güvenlik tedbirlerinin en üst seviyede tutulduğu vurgulandı.

Hürmüz Boğazı Küresel Enerji Güvenliği İçin Kritik Nokta

Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, küresel enerji piyasaları açısından da yakından takip ediliyor. Bölgedeki herhangi bir askeri tırmanışın, petrol ve doğalgaz arzını doğrudan etkileyebileceği ve uluslararası ticarette ciddi aksamalara yol açabileceği değerlendiriliyor.

Fransa’nın nükleer uçak gemisini Doğu Akdeniz’e sevk etmesi, Avrupa’nın bölgedeki askeri ve ekonomik çıkarlarını koruma kararlılığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.