Ekonet Haber Taraftar Değil Haberciyiz
Körfez bölgesinde tırmanan çatışmalar, küresel enerji piyasalarında ciddi bir sarsıntıya yol açtı. Bölgenin en önemli enerji ihracatçıları arasında yer alan ülkelerde petrol ve doğalgaz sevkiyatları büyük ölçüde aksarken, ekonomik kayıplar hızla büyüyor.
Savaşın üçüncü haftasına girilirken, Körfez ülkelerinin petrol ihracatında dramatik bir düşüş yaşandı. Günlük yaklaşık 25,1 milyon varil seviyesinde olan ihracat, 9,7 milyon varile kadar geriledi. Bu da yaklaşık 15 milyon varillik bir arz kaybı anlamına geliyor. Uzmanlara göre bu kesinti, modern dönemin en büyük petrol arz daralmalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Bölge, günlük yaklaşık 30 milyon varillik üretimiyle dünya petrol arzının üçte birini karşılıyor. Aynı zamanda küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı, yaşanan gerilim nedeniyle fiilen işlevini kaybetmiş durumda. Deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte biri bu kritik geçitten sağlanıyordu.
Özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarında ciddi aksaklıklar yaşanırken, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak gibi ülkelerin petrol ihracatı da büyük darbe aldı. LNG ihracatında dünya çapında önemli paya sahip olan Katar’ın sevkiyatlarının neredeyse tamamen durduğu belirtiliyor.
Enerji piyasalarındaki bu daralma, fiyatları da hızla yukarı çekti. Petrol fiyatları kısa sürede varil başına 100 doların üzerine çıkarken, Uluslararası Enerji Ajansı’na üye ülkeler piyasayı dengelemek amacıyla 400 milyon varillik acil stok kullanımı konusunda anlaşmaya vardı. Ancak uzmanlar, bu müdahalenin fiyatları düşürmekten çok artış hızını yavaşlatabileceğini ifade ediyor.
Ekonomik açıdan bakıldığında, Körfez ülkelerinin günlük toplam kaybının 2 milyar doların üzerine çıktığı tahmin ediliyor. Suudi Arabistan’ın günlük zararı 1 milyar dolara yaklaşırken, Birleşik Arap Emirlikleri’nde bu rakam yaklaşık 350 milyon dolar seviyesinde hesaplanıyor. Katar’ın günlük kaybı 300 milyon dolar civarındayken, Kuveyt’in zararı 200 milyon doları buluyor. Umman ve Bahreyn gibi ülkelerde de enerji gelirlerine dayalı ekonomiler ciddi baskı altında.
Irak ise krizden en fazla etkilenen ülkeler arasında öne çıkıyor. Petrol ihracatının büyük bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiren ülkenin üretimi günlük 4,2 milyon varilden 1,2 milyon varile kadar düştü. Bu durum, Irak ekonomisinde günlük yaklaşık 300 milyon dolarlık kayba yol açtı.
Bazı ülkeler, kayıpları azaltmak için alternatif ihracat yollarına yöneliyor. Suudi Arabistan doğu-batı boru hattını kullanırken, Birleşik Arap Emirlikleri Abu Dabi-Füceyre hattına ağırlık veriyor. Irak ise Kerkük-Ceyhan hattını devreye almaya çalışıyor. Ancak bu alternatiflerin mevcut kayıpları tamamen telafi etmesi zor görünüyor.
Tüm bu gelişmeler, yalnızca bölge ekonomilerini değil, enerjiye bağımlı küresel ekonomileri de doğrudan etkiliyor. Özellikle Asya ülkeleri, Körfez’den gelen petrol ve gaz arzındaki düşüş nedeniyle risk altında bulunuyor.
