Ekonet Haber Taraftar Değil, Haberciyiz
Esnaf kuryeler, yılbaşından itibaren uygulanan ücret artışlarının gerçeği yansıtmadığını savunarak üç gün boyunca kontak kapatma kararı aldı. Kuryeler, 18-19-20 Ocak tarihlerinde paket dağıtımı yapmayacaklarını ve çalışmayacaklarını duyurdu.
Koronavirüs pandemisiyle birlikte online alışveriş ve yemek siparişi alışkanlıklarının yaygınlaşması, kurye sayısında ciddi bir artışa yol açmıştı. Ancak zamanla piyasadaki kurye sayısının yükselmesi, kazançların düşmesine neden oldu ve sektör doyum noktasına ulaştı.
“Kuryelikte yüksek kazanç” algısıyla motosiklet ehliyeti alan, gerekli belgeleri tamamlayan ve motor kiralayarak ya da satın alarak sektöre girenlerin sayısı her geçen gün arttı. Yeni yıl itibarıyla paket başı ücretler, kilometre bazlı ödemeler ve haftalık bonuslarda artış yapıldığı açıklansa da, esnaf kuryeler bu zamların fiili kazançlara yansımadığını öne sürüyor.
Bazı dağıtım firmaları, haftada ortalama 200 paket teslim eden bir kuryenin yaklaşık 30 bin lira kazanabileceğini, bu rakamın aylık bazda 120 bin liraya kadar çıkabileceğini ifade ediyor. Ayrıca 2 kilometre üzerindeki teslimatlarda yüzde 62 oranında ücret artışı yapıldığı ve haftada 200 paket üzeri dağıtım yapan kuryelere 5 bin 250 lira haftalık bonus verileceği belirtiliyor.
Ancak kuryeler, bu rakamların teoride kaldığını, 2025 yılıyla benzer kazançlar elde ettiklerini ve matematiksel düzenlemelerle “göstermelik zam” yapıldığını iddia ediyor. Bu gerekçeyle üç gün sürecek kontak kapatma eylemi kararı alındı.
Kontak kapatma eylemi tüm kuryeleri kapsamıyor. Eyleme katılan esnaf kuryeler çalışmayacakken, katılmayanlar mevcut slotları kapsamında dağıtıma devam edecek.
Esnaf Kuryeler Ne Kadar Kazanıyor?
Esnaf kuryeler, bağımsız çalıştıkları için sabit mesai saatlerine sahip değil. Günlük 8 saat çalışan da var, 16-17 saate kadar çalışan da. Çalışma süresi arttıkça kazanç da artıyor.
Ancak işe başlamadan önce kask, mont, eldiven, yağmurluk, motosiklet, yetki belgeleri, trafik sigortası, şirket kuruluşu, muhasebe hizmeti ve sürücü belgesi gibi ciddi başlangıç maliyetleri bulunuyor. Çalışmaya başladıktan sonra ise yapılan iş kadar fatura kesiliyor ve hak edişler alınıyor.
Bunun yanı sıra motosiklet bakımı, MTV, trafik sigortası, akaryakıt giderleri, BAĞ-KUR primleri, muhasebeci ücreti ile KDV, stopaj ve gelir vergisi gibi yasal yükümlülükler kuryelerin kazancını doğrudan etkiliyor.
Günlük 200 Kilometre Yol
Esnaf kuryeler, günde ortalama 200 kilometre yol kat ediyor. Motosikletlerin 100 kilometrede yaklaşık 3,5 litre yakıt tükettiği düşünüldüğünde, günlük yakıt gideri 7 litreye, yani yaklaşık 370 liraya ulaşıyor. Paket başı ortalama ücretin 70 lira olduğu hesaba katıldığında, yalnızca yakıt masrafını karşılamak için günde en az 6 paket teslim edilmesi gerekiyor.
Şartlardan Şikâyet Var
Bazı esnaf kuryeler, ağır çalışma koşulları altında asgari ücrete yakın gelir elde ettiklerini, BAĞ-KUR ve vergi ödemeleriyle kazançlarının önemli bölümünün giderlere gittiğini savunuyor. Kışın soğuk, yazın aşırı sıcak hava koşulları, trafik güvenliği ve motosikletlilere yönelik yetersiz sürücü bilinci de mesleğin zorlukları arasında gösteriliyor.
Kurye sayısının artmasıyla birlikte düşen iş hacmi de kazançları olumsuz etkiliyor. Buna rağmen esnaf kuryeliğin düşük giriş maliyeti ve yüksek kazanç algısı nedeniyle sektöre olan ilgi devam ediyor.
